Ngữ điệu tiếng Việt

Post Reply
User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Ngữ điệu tiếng Việt

Post by rồng đất » 2005/02/17, 20:54

Các bác, hiện tại đã có những công trình hoặc bài viết nào nghiên cứu sâu vào vấn đề này chưa? Cụ thể là các miêu tả cụ thể về hiện tượng ngôn điệu này.

ngoaingu
Thành viên
Thành viên
Posts: 3
Joined: 2005/05/23, 18:37

Post by ngoaingu » 2005/05/23, 19:19

Đã có 1 số nghiên cứu về hiện tượng này nhưng được viết bằng tiếng Pháp mà tôi thì không biết tiếng Pháp nên đành chịu. Có một bài tóm tắt trong :
ĐỖ, T. D, TRẦN, T. H y BOULAKIA, G., “Intonation in Vietnamese”, in Hirst, D. y Di Cristo, A. (ed.), Intonation systems. A survey of twenty languages, United Kingdom, Cambridge Universtity Press, 1998, pp. 395-416.
Trong bài này có nói qua về các thanh điệu tiếng Việt và ảnh hưởng của nó đến ngữ điệu câu. Có 1 số phân tích về ngữ điệu trong câu kể và câu hỏi.

nshuong
Thành viên
Thành viên
Posts: 5
Joined: 2005/05/02, 22:43

Post by nshuong » 2005/05/25, 02:08

LÊ THỊ XUYÊN (Giảng viên khoa Việt học trường Đại học Paris 7 Denis Diderot -Pháp):
ETUDE CONTRASTIVE DE L'INTONATION EXPRESSIVE EN FRANCAIS ET EN VIETNAMIEN
(Nghiên cứu đối sánh ngữ điệu biểu cảm trong tiếng Pháp và trong tiếng Việt) Luận án tiến sĩ Ngôn ngữ học.

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2005/05/28, 20:43

Vấn đề ngữ điệu tiếng Việt, tìm một số phần Cao Xuân Hạo có viết, nhưng ít. Hồ Lê cũng có nói đến. À, Nguyễn Thiệt Thuật hình như cũng có mà! Nhưng theo tôi, ngữ điệu tiếng Việt ít được nghiên cứu vì bản thân nó ít mang giá trị. Tài liệu của Lê Thị Xuyên, tôi có đọc qua rồi, không nhớ bây giờ ở đâu có. Tuy nhiên, nghiên cứu này nhìn tiếng Việt theo kiểu Pháp, không hợp quan điểm của tôi. Hay RĐ đặt vấn đề ở đây đi, mọi người cùng bàn.
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Post by rồng đất » 2005/05/28, 22:50

Vấn đề ngữ điệu này thực sự là cần phải nghiên cứu và có những kết quả cụ thể. Đây là một đòi hỏi của lĩnh vực tổng hợp tiếng nói.

Đối với tiếng Anh, người ta đã làm khá tốt việc này. Một minh chứng cụ thể nhất là khi cho chương trình đọc một văn bản vô nghĩa, thậm chí là toàn các chữ cái tách rời, thì cảm giác vẫn rất thật, rất tự nhiên. Trong khi đó, với tiếng Việt, các chương trình hiện tại đọc nghe rất "chuối", cứ rời từng tiếng ra.

Như vậy, việc cần làm là phải đưa ra những miêu tả chi tiết về các hiện tượng ngôn điệu tiếng Việt nói chung và ngữ điệu tiếng Việt nói riêng. Mục đích của công việc này là để ứng dụng vào lĩnh vực tổng hợp tiếng nói tiếng Việt.

Về cơ bản là vậy. Chi tiết hơn thì bác SONIC hay bác Computational Linguist bổ sung giúp :).

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2005/05/29, 20:06

rồng đất wrote:Vấn đề ngữ điệu này thực sự là cần phải nghiên cứu và có những kết quả cụ thể. Đây là một đòi hỏi của lĩnh vực tổng hợp tiếng nói.

Đối với tiếng Anh, người ta đã làm khá tốt việc này. Một minh chứng cụ thể nhất là khi cho chương trình đọc một văn bản vô nghĩa, thậm chí là toàn các chữ cái tách rời, thì cảm giác vẫn rất thật, rất tự nhiên. Trong khi đó, với tiếng Việt, các chương trình hiện tại đọc nghe rất "chuối", cứ rời từng tiếng ra.

Như vậy, việc cần làm là phải đưa ra những miêu tả chi tiết về các hiện tượng ngôn điệu tiếng Việt nói chung và ngữ điệu tiếng Việt nói riêng. Mục đích của công việc này là để ứng dụng vào lĩnh vực tổng hợp tiếng nói tiếng Việt.

Về cơ bản là vậy. Chi tiết hơn thì bác SONIC hay bác Computational Linguist bổ sung giúp :).
Sự khác biệt lớn giữa tiếng Anh và tiếng Việt và với các ngôn ngữ khác là thanh điệu. Ngữ điệu tiếng Việt chỉ có giá trị trong tương quan cao độ. Nghiên cứu ngữ điệu không nên tách rời khỏi những đặc điểm cao độ của mỗi cá nhân, thí dụ: nam nữ, trẻ em người lớn, giọng cao, giọng trầm v.v... Cho nên, theo tôi, không thể nhìn ngữ điệu của tiếng Việt theo kiểu tiếng Anh.

Thật ra, cảm giác tự nhiên của bạn Rồng Đất khi nghe tiếng Anh tổng hợp là do bạn không phải là người bản ngữ. Trên thực tế, các chương trình của Mỉcosoft hay IBM , với sự tham gia của nhiều nhà khoa học và nhà nghiên cứu, cũng vẫn nghe rất đều đều, buồn cười. Cả Nhật Bản cũng đã rất phát triển trong lĩng vực này, nhưng kết quả vẫn chưa có gì. Việc đọc rời từng tiếng phải chăng có lý do khác ngoài lý do ngữ điệu (Ngữ điệu là hiện tượng của câu, không phải của từ! Nếu có chăng thì là độ dài âm tiết trên cơ sở phân bố), chẳng hạn làm triệt tiêu các hiện tượng đồng hoá hay dị hoá trong ngữ lưu.

Nói xa hơn, việc tổng hợp ngôn ngữ, trên bình diện âm học, chỉ nên "đòi hỏi" đến mức độ hiểu được thôi. Theo tôi, đừng nên đỏi hỏi quá xa, nếu không ta sẽ trở thành người mơ mộng. Tổng hợp lời nói, cũng như dịch tự động hay các khuynh hướng mô phỏng trí tuệ nhân tạo, nên biết điểm dừng.

Vài dòng trao đổi thẳng thắn. Tuy nhiên, phải nói là hướng nghiên cứu này là rất hay và rất hữu ích. Đó mới là NNH hiện đại hướng ứng dụng. Tuy nhiên, nó đòi hỏi công nghệ cao hơn là hack một open source hay dịch một language package. :lol: :wink:
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
mắt đen
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 81
Joined: 2004/09/08, 09:43

Post by mắt đen » 2005/06/12, 21:55

Nếu bác nào muốn biết rõ về ngữ điệu TV thì xin đọc của Hoàng Cao Cương. Cơ bản là những nghiên cứu của HCC chỉ có trong viện Ngôn ngữ thôi (tập hợp các công trình nghiên cứu của viện). Tôi có đọc nhưng ko được mang về nên không thể cung cấp tài liệu được. :(
everybody needs somebody.

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Post by rồng đất » 2005/07/26, 22:03

Một số tài liệu tham khảo về ngữ điệu tiếng Việt
http://ngonngu.net/?fld=nnh&sub=nguam&pst=ngudieu_tltk

User avatar
Java
Thành viên
Thành viên
Posts: 32
Joined: 2005/10/31, 17:58
Location: Grenoble - France

Phonetique des tons

Post by Java » 2005/10/31, 18:59

Các bác, hiện tại đã có những công trình hoặc bài viết nào nghiên cứu sâu vào vấn đề này chưa? Cụ thể là các miêu tả cụ thể về hiện tượng ngôn điệu này.
Mình có tài liệu về thanh điệu nhưng bằng tiếng Pháp, không biết làm thế nào gửi cho các bạn được. Có trang này về tons (thanh điệu) mình gửi cho các bạn nào có thể đọc được tiếng Pháp nhé :
http://www.limsi.fr/RS2003FF/CHM2003/PE ... ersi7.html
Je suis ce que je suis, et si je suis ce que je suis, qui je suis ?

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Post by rồng đất » 2005/10/31, 19:08

Mình có tài liệu về thanh điệu nhưng bằng tiếng Pháp, không biết làm thế nào gửi cho các bạn được.
Bác có thể gửi tài liệu cho em qua email ngonngu.net@gmail.com.

(Em không biết tiếng Pháp nên sẽ phải nhờ ai đó "kiểm duyệt" trước khi cho lên ngonngu.net :D)

User avatar
Java
Thành viên
Thành viên
Posts: 32
Joined: 2005/10/31, 17:58
Location: Grenoble - France

Post by Java » 2005/11/03, 04:12

Mình đang đọc cuốn Structure économique de la Phonologie vietnamienne (Luận án tiến sĩ Ngôn ngữ học) của PHẠM Hữu Lai, bảo vệ tại trường ĐH Sorbonne năm 1969. Trong phần phụ lục, tác giả có đưa ra một danh sách những tài liệu tham khảo về Ngữ điệu VN. Nếu các bạn thấy cần, mình sẽ gửi cho các bạn, chỉ có điều tất cả tài liệu đều là trước 1969. ;)
Je suis ce que je suis, et si je suis ce que je suis, qui je suis ?

User avatar
Java
Thành viên
Thành viên
Posts: 32
Joined: 2005/10/31, 17:58
Location: Grenoble - France

Post by Java » 2005/11/03, 04:40

Còn nữa đây :

1. Đỗ Thế Dũng, 1986, Elements pour une étude comparative de l'intonation en française et en vietnamien : l'accent en mots en vietnamien, Mémoire de DEA, ILPGA - Université de Paris III. (non publié) :D

2. Đỗ Thế Dũng, Trần Thiên Hương et Boulaika G., 1998, "Vietnamese intonation" in HIRST et DI CRISTO (Ed.), Intonations systems : a survey of 22 languages, Cambrige U. P., Chapitre 22.

3. Hoàng Cao Cương, 1984, "Bước đầu nhận xét về ngữ điệu tiếng Việt", Tạp chí Ngôn Ngữ số 3, Hanoi, pp. 40-48.

4. Lê Xuân Thại, 1986, "Chức năng của ngữ điệu tiếng Việt. Mấy nhận xét về các phương tiện tổ hợp cú pháp tiếng Việt" , trích trong Những vấn đề ngôn ngữ học về các ngôn ngữ phương Đông, Viện Ngôn Ngữ học, UBKHXH VN, Hanoi, pp. 138-146.

5. Nguyễn Thị Thanh Hoa et Boulakia G., 1999, "Another look at vietnamese intonation" in Proceedings of the 14th International Congres of Phonetic Sciences, August 1999, San Francisco, California, pp. 2399-2402.
Je suis ce que je suis, et si je suis ce que je suis, qui je suis ?

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Post by rồng đất » 2005/11/03, 11:07


User avatar
Java
Thành viên
Thành viên
Posts: 32
Joined: 2005/10/31, 17:58
Location: Grenoble - France

Post by Java » 2005/11/04, 15:41

De rien, monsieur. :)
Je suis ce que je suis, et si je suis ce que je suis, qui je suis ?

Post Reply