Vài suy nghĩ về cách dùng khẩu ngữ trên báo Hoa

Từ vựng học, Từ vựng tiếng Việt, Từ điển

Moderator: levan

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Vài suy nghĩ về cách dùng khẩu ngữ trên báo Hoa

Post by rồng đất » 2004/11/29, 19:23

Tôi tìm thấy bản tóm tắt của báo cáo này trong cuốn kỉ yếu của Hội thảo Quốc tế Ngôn ngữ học Liên Á lần VI và tôi đã gửi bài này lên ở địa chỉ: http://ngonngu.net/index.php?fld=nnh&su ... PAISL_r010

Tôi nghĩ là có một số vấn đề cần thảo luận. Cụ thể là về quan điểm và thái độ về một kiểu "cấu tạo từ mới". Chỉ tiếc là không có bản báo cáo đầy đủ để hiểu kĩ hơn quan điểm của tác giả...

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2004/11/29, 21:21

Vâng, tôi cũng rất tiếc là không có đủ bài của tác giả. Tuy nhiên, chỉ mới phần tóm tắt, đã thấy có mấy điểm không đồng ý:
(1) Như bạn Rồng Đất nói, đó chính là thái độ đối với "từ mới" được tạo ở báo HHT: Phải chăng cái được gọi là "từ mới" đó là những cách nói dí dỏm, ngây ngô, chỉ có tính chất "tuổi dậy thì"? Ai bảo đảm rằng những kiểu nói đó sẽ tồn tại trong xã hội và trở thành toàn dân. Theo tác giả
Tóm lại, HHT là một tờ báo nhiều sáng tạo từ mới. Cách cấu tạo từ ngữ rất đặc biệt, tạo nên một phong cách riêng. Xu hướng đó hiện nay đã được xã hội chú ý và áp dụng lại nhiều nơi, nhiều lúc, thậm chí cả trên phương tiện thông tin đại chúng. Do vậy, ngôn ngữ của HHT là một hiện tượng cần được nghiên cứu không chỉ về từ ngữ khẩu ngữ mà cả ở nhiều mặt khác, đặc biệt là vấn đề từ mới.
Theo mình hiểu, tác giả có vẻ ủng hộ cách tạo từ kiểu này. Về khía cạnh thái độ, đúng là nên xem lại.
(2) Nhiều ý trong phần tóm tắt khó hiểu:
Trong bài viết này chúng tôi tập trung nghiên cứu cách dùng khẩu ngữ trên báo Hoa học trò
"Khẩu ngữ" mà trên báo à?
...có thể dùng chúng với những sắc thái mới (tên, gã – vốn có đánh giá âm tính được dùng với sắc thái nghĩa thân mật, vui đùa)
Cái này có gì đâu mà gọi là mới?
(3) Về phương pháp luận, nên chú ý vấn đề tần số. Nếu chỉ có một thí dụ, hay chỉ xuất hiện có một hai lần, thì là hiện tượng cá biệt, không nên khái quát thành xu hướng. Thí dụ:
- Dùng hình thức đồng âm với con số: 2 (hi – chào).
Cái này chỉ có mỗi một trường hợp, mà là mượn của Tây, chả phải made in Vietnam.
(4) Đọc bài này thấy buồn cười. Ngôn ngữ trẻ em bây giờ được xem là
được xã hội chú ý và áp dụng lại nhiều nơi, nhiều lúc, thậm chí cả trên phương tiện thông tin đại chúng
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/06, 22:47

Water Lily đồng ý với Someone cách dùng khẩu ngữ trên báo Hoa dí dỏm, tuy nhiên nó không hề ngây ngô và có tính chất tuổi dậy thì. Những cách nói như tác giả đã nêu ra đúng là đang tồn tại trong số đông những người Việt trẻ, đặc biệt là thế hệ 8X. Tác giả có một số nhận xét hơi quá về cách dùng khẩu ngữ trên báo Hoa học trò
Xu hướng đó hiện nay đã được xã hội chú ý và áp dụng lại nhiều nơi, nhiều lúc, thậm chí cả trên phương tiện thông tin đại chúng.
( Mai viết tiếp, quán Net đóng cửa rồi. Mất hết cả hứng :( )
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2004/12/07, 07:48

Bạn nào có cả bài, post lên cho mọi người có ý kiến luôn được không. Bác Admin có không?
Water Lily ui, bạn tiếp đi nào.:D
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/07, 18:34

( Water Lily xin type tiếp, mặc dù quên hết những gì muốn nói rùi, nhưng chẳng lẽ lại để dang dở :) )
--------------------------------

Nhưng không ai có thể phủ nhận rằng cách dùng từ đó rất sáng tạo, rất dí dỏm và đặc biệt rất trẻ ( tất nhiên! ). Đúng là xu hướng đó hiện nay đang được chú ý và áp dụng nhiều nơi, nhiều lúc nhưng không phải cả xã hội chú ý áp dụng mà chỉ trong một phần lớn những người trẻ tuổi. Họ sử dụng nó trong giao tiếp, trong các Message... và đạt được những thành công nhất định trong việc thể hiện sắc thái nghĩa, sắc thái tình cảm (trong giao tiếp) và tiết kiệm kí tự + time ( trong Message ). Ví dụ:
- 4U ( For you - cho bạn )
- 2NT ( Tonight - tối nay )
- L8 ( Late - muộn )
- G92U ( Good night to you )

Tuy nhiên, nếu nói các từ như tác giả đã nêu ra trong bài viết là những sáng tạo từ mới thì không đúng mà chỉ là sáng tạo ra những ngữ mới, cách biểu hiện mới, sắc thái mới. Thử so sánh:
- Cho tớ vay ít tiền !
Cho tớ vay ít xiền!
- Đứng trước nàng tao run chẳng nói được gì.
Đứng trước nàng tao ca mơ run chẳng nói được gì.
- Thôi nào, beauti...ful ra đi !
Thôi nào, còn gì khai hết ra đi !
(Xin không phân tích :) . Nếu bạn nào có hứng thú thì tôi sẽ viết một bài riêng về vấn đề này. Tuy nhiên không hẹn time cụ thể :roll: :) )

Về một ý nhỏ trong điểm 2 của Someone
Trích dẫn:
...có thể dùng chúng với những sắc thái mới (tên, gã – vốn có đánh giá âm tính được dùng với sắc thái nghĩa thân mật, vui đùa)

Cái này có gì đâu mà gọi là mới?
Đúng! Tên, gã không phải là từ mới và "bản tóm tắt khó hiểu". Theo nhận xét của cá nhân sau một thời gian dài trước đó theo dõi HHT và dựa trên bản tóm tắt, tôi xin diễn đạt lại như thế này, Someone có thể sáng tỏ hơn và chấp nhận được không !?
Dùng các xưng gọi không chính thức, mang nhiều màu sắc biểu cảm. Cách sử dụng từ linh hoạt, không lệ thuộc vào những nghĩa sẵn có của từ, có thể dùng chúng với sắc thái mới. Ví dụ tên, gã chỉ thường dùng để chỉ tên trộm, tên vô lại, gã sở khanh... nhưng trong một số sáng tác trên HHT tên, gã lại được dùng với sắc thái nghĩa thân mật, vui đùa.
( Ví dụ về cách dùng tên, gã với sắc thái này thì hy vọng một ngày gần đây Water Lily sẽ tìm được bài viết đó trong đống báo lộn xộn ở nhà và post cho mọi người tham khảo).

Cách dùng khẩu ngữ trên HHT tuy không vĩ đại như như nhận xét của tác giả trong bản tóm tắt. Nhưng nó đã tạo nên một phong cách rất riêng cho một tạp chí. Cá nhân tôi thấy đó là một điều khá thú vị, nó như một kiểu "nghịch ngợm" với ngôn ngữ của những cái đầu biết sáng tạo, thông minh và đầy chất hài hước, dí dỏm. Ví dụ thêm nhé! Nếu như các cụ nói Trứng đòi khôn hơn vịt thì trên nền tảng đó chúng ta có thể nói Gà đừng có cãi nước sôi :twisted: . Bên cạnh sở thích thì còn có cả sở không thích :roll: . Không chỉ nói xe đạp liên doanh, công ty liên doanh mà còn có thể nói cặp tình nhân liên doanh...
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
Mr Q
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 118
Joined: 2004/08/06, 14:46

Post by Mr Q » 2004/12/07, 20:35

Tôi thì ko phân tích chuyên môn được như Water Lily, hihiihihi..., nhg thấy bạn có vẻ hào hứng với ngôn ngữ trên báo Hoa. Còn tôi thì thấy ko thể chấp nhận được cái thứ ngôn ngữ làm hỏng ngôn ngữ đó. Nói chung là ko phải tất cả mọi sự sáng tạo về ngôn ngữ đều làm cho NN tốt hơn lên. Sự sáng tạo của báo Hoa theo cá nhân tôi là đang làm hỏng ngôn ngữ. Tôi ko thích sự lai căng của báo HHT. Hôm nào các bác post đủ bài cho bà con xem với nhé!
Và cả anh, anh yêu của riêng em
Khi anh nói yêu em, trái tim em đập chừng mạnh quá.

Mạnh đến nỗi em tưởng là nghe rõ
Tiếng tim anh đang đập vì em

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2004/12/08, 08:31

Ý kiến của bạn Water Lily rất đáng chú ý. Nhiều điểm bạn nói, tôi đồng ý. Chính phong cách sáng tạo trong sử dụng từ làm cho tờ báo HHT có phong cách riêng, dí dỏm, dễ thương, hợp với tuổi mới lớn. Và theo tôi, nó không hề xấu gì, cũng chả làm hỏng tiếng Việt như Mr. Q nói.
Vấn đề chúng ta đang bàn, mà bạn Rồng Đất đã đặt ra từ đầu, là cách nhìn của tác giả bài viết trên về hiện tượng này. Tôi thấy Water Lily và có lẽ cả Mr. Q đều đồng ý rằng xem đây là hiện tượng phát triển trên diện rộng là chưa đúng. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ chính sách ngôn ngữ thì các hiện tượng như đề cập trong bài viết của tác giả đúng là cần phải phải chú ý. Những người làm chính sách ngôn ngữ phải nhạy cảm và nắm bắt những vấn đề đó, để kịp đề ra những biện pháp phù hợp, không làm cho các cách nói (và viết ) kiểu 4U, ... phát triển rộng ra và ảnh hưởng đến tiếng Việt.
Một điều nữa chúng ta và cả tác giả cần chú ý là sự phân biệt muôn thuở giữa Ngôn ngữ và Lời nói. Vậy thì cần phải xem xem là các hiện tượng trên đang thuộc bình diện nào, sức sống của nó ra sao, đã ảnh hưởng tới xã hội như thế nào.
Chúng ta cần nguyên bản bài viết thì mới phê bình hay ủng hộ được. Tuy nhiên, tôi còn nhớ câu nói của một vị giáo sư: "Ngôn ngữ nó như dòng nước chảy, có lúc nó sẽ đục lên, nhưng rồi mọi thứ sẽ lắng đọng và nước lại trong xanh." Người làm ngôn ngữ đừng thờ ơ với nó, nhưng cũng đừng nhảy chồm chồm lên, và la ó kiểu: "Tiếng Việt đang bị nguy hại", khi chỉ nhìn vào một vài hiện tượng bên ngoài.
Chúng ta là người học NNH, những thảo luận như vậy rất bổ ích. Các bạn nên tham gia nhiều hơn. Không có ý kiến sai, chỉ có quan điểm và sự tôn trọng quan điểm mỗi người.
Thân
Someone
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/08, 09:35

Vâng! Tôi không muốn hiện tượng sử dụng ngôn ngữ như trong báo HHT phát triển thành xu hướng trong toàn xã hội. Nhưng tôi lại càng không phản đối sự tồn tại của nó. Và đúng như Someone nói: nhìn từ góc độ chính sách ngôn ngữ thì cần có những biện pháp phù hợp để không làm cho cách nói đó ảnh hưởng xấu đến tiếng Việt.

Và bạn Mr Q viết
thấy bạn có vẻ hào hứng với ngôn ngữ trên báo Hoa
Tôi xin thay từ hào hứng của bạn bằng từ quan tâm hoặc chú ý. Còn để nguyên văn thì tôi cũng nói rõ quan điểm rằng: Xin thưa! Tôi không hào hứng với ngôn ngữ trên báo Hoa mà tôi hào hứng với việc thảo luận về hiện tượng ngôn ngữ trên báo Hoa. Thân! :)
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
Someone
Người lãng mạn nhất ngonngu.net
Posts: 165
Joined: 2004/10/14, 08:11
Location: Một góc nhỏ trong ngonngu.net

Post by Someone » 2004/12/09, 07:24

Tôi nghĩ Mr. Q chỉ muốn nói là Water Lily quan tâm thôi mà.
Nói thêm về những cách nói kiểu "L8", "4U" một chút. Bây giờ các bạn xem lại bản thân nhé. Các bạn có biết các từ (xin viết tắt vì thô tục, nhưng vì mục đích khoa học phải nêu ra - xin lỗi cả nhà): đ... mẹ mày, con c...., ăn c..., cái l...., thằng ch..., ông đ... thích v.v... và v.v.... Thế các bạn có sử dụng không? Câu trả lời chắc là rất ít và tuỳ hoàn cảnh. Tại sao biết mà không dùng? Đó là bởi vì các bạn có ý thức. Ý thức sử dụng ngôn ngữ cũng giống như ý thức về cái tốt, cái xấu trên đời vậy. Như vậy, từ góc độ ngôn ngữ học tâm lý, vốn từ, kiến thức cú pháp v.v... của mỗi người sẽ được sử dụng với ý thức xã hội. Những cách nói trên cũng vậy thôi. Ở lứa tuối vị thành niên, các em có thể không phân biệt được hay chạy theo "mốt" với các kiểu nói đó. Nhưng khi đã có ý thức, tất cả chúng ta sẽ chỉ sử dụng kiểu "biết thì beauti phun ra đi." trong những tình huống đặc thù thôi. Cái quan trọng là phải chỉ ra cho lớp trẻ rằng các kiểu nói như thế có sắc thái thế nào. Ngôn ngữ không xấu, mà việc sử dụng ngôn ngữ không đúng nơi đúng chỗ mới là xấu. "Ở tình huống Lào thì phải sử dụng phong cách ngôn ngữ Ý"
Xin mời tiếp tục. :D
THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN TRAO ĐỔI NGOẠI NGỮ VIEX

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/16, 16:25

Tôi xin chuyển bài của bạn kissLa sang đây vì nội dung của bài báo có nhiều điểm phù hợp với nội dung của Topic. Thân! :)

NGÔN NGỮ "A CÒNG" PHẨY

“Cẩn thận tao tát một phát văng như cái đĩa hát, vỡ tan tác cho mày hết khoác lác rồi đừng có trách tao ác”. “Còn nói nữa à, hôm nay tao “phiu chờ” (Future) mày “đầu lâu” quá nên đi học vội vội vàng vàng, bị “líptông”(Lipton) một phát vẫn chưa hết “chim cú” đây này”...



Thấy Hà ngơ ngác không hiểu, hai cậu bạn cười phá lên “Nhìn cái mặt như bò đội nón kìa, bây giờ ăn nói phải hiện đại như thế mới sành điệu chú em ạ”?!

Sành điệu con hàng hiệu

“Chẳng ai bảo hắn học tanh, nhan sắc... dưới mức trung bình, nhà không mặt phố, còn... bố bơm xe”, vậy mà lâu nay T.P. (khoa Cầu đường ĐH GTVT Hà Nội) danh “nổi lềnh bềnh” do khả năng sáng tạo ngôn ngữ không mệt mỏi và không giống ai.

Hễ cứ mở miệng là nói như đọc vè: “Thằng A đẹp trai nhưng hai phai (hi-fi), con B xinh nhưng tính rất... kinh” hay “Bực như con cá mực; nhục như con trùng trục... chán như một con gián”(?!)…

Có những cụm từ nói ra cực kỳ khó hiểu hoặc vô nghĩa đến tức cười, thế mà bạn bè trong lớp ai nghe thấy cũng khoái. Từ đó, không ít bạn trong lớp cũng “ngu như cái… xe lu”, “khổ như… một con hổ” (có lẽ là con hổ trong Nhớ rừng của Thế Lữ chăng?)...

Thậm chí, có những câu ngô nghê đến... nhảm nhí: “chất như Níchki-bất” (Nicky Butt - tên một cầu thủ bóng đá Anh), “xinh như con... tinh tinh” (?!). Đến thế này thì đến các nhà biên soạn từ điển chắc cũng thua luôn!

Khi được hỏi, P. cười hề hề: “Đó gọi là nói kiểu... sành điệu con hàng hiệu, hiểu chưa?!”.

Và... ăn theo thương hiệu

Sử dụng từ ngữ 3T (Tây - Tàu - Ta lẫn lộn) hiện nay đang khá phổ biến trong một số người trẻ. Đáng giật mình, các công dân @ phẩy đang “bảo vệ và xây dựng” sự trong sáng của tiếng Việt bằng những đơn vị ngôn ngữ… không thấy có trong từ điển tiếng Việt nào.

Ví dụ như: “Đi đâu mà “đầu lâu” thế?”; “Say rượu rồi lại “livơphun”(Liverpool) ra đấy rồi hả”; “Làm gì mà cãi nhau “căngguru” thế, “Sao số em cứ “đenpiơrô”(Del Piero) mãi thế nhỉ”…

Bạn bè tếu táo nhau dùng từ ngữ lạ một chút như vậy kể cũng vui. Nhưng khổ nỗi cánh sinh viên ngày càng cập nhật kiểu ăn nói lạ lùng này vào mọi hoàn cảnh cuộc sống. Lắm khi dở khóc dở cười vì bị đánh giá là ngớ ngẩn, vô duyên, thậm chí thiếu lễ độ, hỗn láo.

L. (ĐH Bách khoa Hà Nội) kể: “Có lần sau khi dẫn bạn gái đi ăn cùng bố mẹ, tôi hỏi khéo mẫu thân: “Mẹ thấy bạn con có... vệ sinh không? (ý muốn hỏi xinh không). Trông hơi bị “Nétti” (Nestea) đấy mẹ nhỉ?”.

Các cụ cứ tròn cả mắt lên hình như chả hiểu gì cả, rồi phán: “Cả mày lẫn nó ăn nói cứ như... dở người ấy, ai lại con gái con đứa gì mẹ nhờ gọi người phục vụ tính tiền nó buông ngay một câu: “Chị ơi chị tổng vệ sinh xem bàn này hết bao nhiêu tiền để bác gái còn... “củ chi””.

Nghe mà... “buồn như con chuồn chuồn”!

“Đây là dấu hiệu của một số bạn trẻ muốn thể hiện một điều gì đó khác so với cách dùng ngôn ngữ thông thường.
Vì thế đó chỉ là ngôn ngữ của một nhóm người sử dụng trong phạm vi nhỏ hẹp, chỉ phù hợp với môi trường của nhóm ấy.
Nếu phát ra ở những nơi khác thì dễ trở thành... mất văn hóa”.

PGS-TS ngôn ngữ học
TRẦN TRÍ DÕI
(chủ nhiệm khoa Ngôn ngữ học Trường ĐH KHXH & NV Hà Nội)



( Tin tức Việt Nam)
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/16, 16:36

OK VÀ MỘT PHONG CÁCH "XÌ TIN" ?!

“Có “sure” (chắc chắn) không đó? Có gì trục trặc là tôi bị “complain” (than phiền) liền. “Boss” (người chủ) của tôi khó lắm. Bồ phải “check” (kiểm tra) lại cho rõ ràng nha”. Đó là nguyên văn được thốt ra từ miệng một bạn gái Việt Nam 100% khi trò chuyện cùng vài người bạn, cũng 100% Việt tại một quán cà phê.


Không những thế, ngay trên giảng đường ĐH KHXH & NV, trong giờ học môn “Cơ sở văn hóa Việt Nam”, một sinh viên sau khi phát biểu được thầy giáo bổ sung một số ý thì đã gật đầu, miệng OK liên tục.

Thế nhưng, chúng tôi đã phải bật cười khi một người trong nhóm ngày thường là “chuyên gia chêm ngoại ngữ vào câu tiếng Việt” đã im như thóc khi hai du khách người nước ngoài hỏi một câu đơn giản trong chợ đêm Bến Thành.

Cô bạn trong nhóm sau khi trả lời giúp hai du khách nọ đã nói với anh bạn này: “Bồ vẫn thường nói tiếng Anh với Việt Nam chính gốc tụi tui mà. Sao bây giờ gặp người Anh bản xứ thì không chịu nói với họ?”. Anh bạn cười cười rồi trả lời: “Tại tui rành vocabulary hơn là sentence” (!).

Hiện tượng chêm một vài từ nước ngoài vào ngôn ngữ mẹ đẻ đang khá rõ ràng ở một bộ phận không nhỏ thanh niên, HSSV… và trên cả những phương tiện nghe nhìn tạo thành sức... “lây nhiễm” rất đáng lo ngại.

Giáo sư đáng kính Trần Văn Khê từng sống rất nhiều năm ở nước ngoài, thông thạo nhiều ngoại ngữ nhưng trong những bài giảng, trò chuyện, hiếm khi chúng ta nghe ông nói một từ nước ngoài nào nếu đó không phải là những từ chuyên môn.

Theo dõi chương trình “Đường lên đỉnh Olympia” có phần giao lưu với những bạn trẻ từng đoạt giải của chương trình được đi học nước ngoài, ta có thể nhận thấy: trình độ ngoại ngữ không hề thua kém ai song họ vẫn không hề nói những câu nửa tây nửa ta.

Và xúc động hơn là trong trại hè quốc tế vừa qua ở Việt Nam, dù khó khăn song các bạn trẻ mang trong người một phần dòng máu Việt ấy vẫn rất cố gắng đi cùng “phong ba bão táp” của ngữ pháp Việt Nam.

( Tin tức Việt Nam)
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2004/12/16, 16:45

TẾU TÁO "RANH" NGÔN, CA "RAO" SINH VIÊN

Thời nay, mọi cái đều thay đổi xoành xoạch như thay… điện thoại di động, ngôn ngữ sinh viên cũng là thứ luôn được làm mới cho “hay hơn, nhộn hơn và… sâu hơn”. Có lẽ cũng không đến nỗi tất cả “từ mới” của sinh viên đều là “ca dao… phay” và “tục”… ngữ như nhiều người lo quá xa.



Các cụ xưa căn dặn con cháu phải biết lượng sức mình, đừng có mà đem “trứng chọi đá”, “châu chấu đá voi”… Nay có lẽ châu chấu rất hiếm (vì thuốc trừ sâu nhiều), trứng để ăn chứ chẳng dại đem đập vào đá, sinh viên đã biến báo thành “muỗi đốt… inốc”.

Cha ông xưa chủ yếu dùng từ “cá” với nghĩa đen, sinh viên đã biến báo một loạt danh từ về cá thành các động từ: làm ăn, kiếm tiền là “cá kiếm”; nhận về một cái gì đó là “cá thu”; không thuộc bài kiểm tra phải nhìn bài bạn hoặc mở vở được gọi là “cá chép”; trong tình huống phải dùng đến chước thứ 36 thì gọi ngay là “cá chuồn”…

Ngay cả câu chê bai một cô gái có thân hình gầy mà người xưa gọi là “gầy như… cá rô đực” thì một nam sinh viên buột miệng khen cô gái có thân hình “siêu mỏng như SamSung C100”!

Người lớp trước chê những kẻ ăn chơi là “sướng quá hoá rồ”, nhưng lớp trẻ ngày nay xem ra câu đó còn hơi bị nhẹ nên đã mượn câu “chán cơm thèm phở” chế biến thành “chán cơm thèm… đất” dành cho những kẻ đó nghe ra sướng lỗi nhĩ hơn.

Xưa ông cha ta có câu “người chết cãi người khênh” đúng nhưng mà “tang tóc” quá, nay sinh viên có những mấy câu vẫn nguyên nghĩa thế mà lại ấn tượng hơn là “gà cãi nước sôi”, “cổ gà cãi dao phay”…

Khoảng hơn 20 năm trước, có câu “thứ bảy máu chảy về tim”. Tưởng đến khi có tuần làm việc 40 giờ, câu này sẽ “chết”, nhưng sinh viên lại “bổ sung, phát triển” ngay với “thứ sáu máu hơn thứ bảy”!

Ngoài hệ thống ngôn ngữ cực kì sinh động được hình thành từ mạch nguồn dồi dào của kho tàng thành ngữ dân gian phải kể đến những câu “châm ngôn”, “ca dao” để đời trong giới sinh viên.

Từ câu ca dao “con chim ở trọ cành tre”, Trịnh Công Sơn có bài hát “Ở trọ” tuyệt hay. Nhưng giới sinh viên cũng không hề kém cạnh nhạc sĩ tài hoa họ Trịnh với những câu “ca rao”: “Con chim ở trọ cành tre/ Sinh viên ở trọ kể nghe bùi ngùi”.

Cùng với “ca rao” thì những câu châm ngôn, cách ngôn, danh ngôn qua các bộ óc luôn vận động của sinh viên đã thành “ranh ngôn”. Sinh viên bây giờ thực tế hơn, không hô hào học lấy chết như cày ruộng, mà theo họ: “Học không yêu đánh rơi tuổi trẻ/ Yêu không học bán rẻ tương lai”.

Bám sát hơn theo ngành học của mình, chàng sinh viên khoa Triết (ĐHSP 1 Hà Nội), Bùi Tuấn Thành, “lý sinh sự”: Tình yêu là phép cộng của nỗi lo, phép chia của túi tiền, phép trừ của suất ăn, phép nhân của rắc rối.

Nhà thơ Xuân Diệu nếu còn sống không biết sẽ buồn hay vui khi câu thơ “Yêu là chết ở trong lòng một ít” của ông đã thành “Yêu là mất ở trong nhà một tí”…

Ngôn ngữ sinh viên nếu không đi quá đà, không “sắc lẻm” đến làm rách “phông” văn hoá thì cũng chẳng có gì đáng lo ngại. Nói như Lưu Quang Vũ: “Tôi chán bạn bè tôi/ Bao năm rồi họ chẳng nói được câu nào mới” thì thành ngữ và “ranh ngôn” của sinh viên đã làm cuộc sống tươi mới và mến thương hơn…


(Tin tức Việt Nam)
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
zx
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 124
Joined: 2004/09/08, 21:33
Location: Nơi xa lắm

Post by zx » 2005/04/21, 19:35

Rongdat ui U tìm được bản báo cáo chi tiết không ? Hoặc có tài liệu gì liên quan đến vấn đề này cho Waterr Lily mượn đi. Bài tiểu luận môn Ngôn ngữ học xã hội Water Lily quyết định làm về đề tài này. Cho mượn sách hoặc cung cấp web nào đó cũng được. Thank trước !
Buồn như ly rượu đầy không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn không còn rượu để say

User avatar
rồng đất
Linux user
Posts: 594
Joined: 2004/08/25, 13:42
Location: Trên một số cái ghế
Contact:

Post by rồng đất » 2005/04/21, 22:11

Phải lên Viện Ngôn ngữ thôi. Vào thư viện mà hỏi. Chắc chắn có.

Có gì thì nhờ anh Phạm Văn Lam (K45) đang làm ở đó giúp.

User avatar
datchichFS
Thành viên
Thành viên
Posts: 24
Joined: 2004/09/30, 21:02
Location: NHÀ HOA
Contact:

Post by datchichFS » 2005/05/16, 15:15

tôi vừa làm bài tập về đề tài này! có rất nhiều điều lí thú! bạn nào có vấn đề gì xin tự nhiên trao đổi!
TÔI KHÔNG YÊU KHÔNG PHẢI VÌ TÔI KHÔNG BIẾT YÊU MÀ GÁC CÁI YÊU NÀY ĐỂ YÊU CÁI KHÁC LỚN HƠN!

Post Reply