Viết hoa trong tiếng Việt

tieuboingoan
Thành viên
Thành viên
Posts: 19
Joined: 2006/05/11, 09:14
Contact:

Dự thảo QUY ĐỊNH về viết hoa và cách viết tê

Post by tieuboingoan » 2006/12/17, 23:15

Mình gửi bản dự thảo sau cùng (chả biết đã là sau cùng chưa) để các bạn tham khảo và góp ý kiến nha!

BỘ NỘI VỤ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày tháng 6 năm 2006
Dự thảo

QUY ĐỊNH

về viết hoa và cách viết tên riêng nước ngoài
trong văn bản của các cơ quan, tổ chức

(Ban hành kèm theo Quyết định số ngày tháng năm 2006 của Bộ Nội vụ)

I. QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

1. Đối tượng áp dụng: Các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế nhà nước và đơn vị vũ trang nhân dân (sau đây gọi chung là cơ quan, tổ chức) và cá nhân có liên quan.

2. Phạm vi điều chỉnh: Quy định cách viết hoa, cách viết tên riêng nước ngoài trong văn bản của các cơ quan, tổ chức.

Điều 2. Nguyên tắc chung

1. Viết hoa trong văn bản phải bảo đảm các yêu cầu sau:
- Theo cách viết thông dụng của quy tắc chính tả tiếng Việt phổ thông và phù hợp với xu hướng viết hoa phổ biến trong xã hội hiện nay trên cơ sở khoa học, hợp lý và nhất quán;
- Thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác văn bản.

2. Viết tên riêng nước ngoài phải bảo đảm:

- Gần đúng với cách phát âm và cách viết của địa danh và tên riêng nước ngoài, đồng thời phải phù hợp với âm và chữ tiếng Việt;

- Phiên âm địa danh và tên riêng nước ngoài bằng các âm, vần và chữ Việt dựa vào cách đọc trực tiếp của nguyên ngữ có thể biết được. Trường hợp chưa phiên âm được theo cách đọc trực tiếp thì phiên âm qua ngôn ngữ trung gian (tuỳ theo ngôn ngữ đó sử dụng tiếng Anh, Pháp hay tiếng khác) hoặc phiên âm qua dạng Latinh của ngôn ngữ đó.

II. QUY ĐỊNH CỤ THỂ

Điều 3. Viết hoa trong các trường hợp sau

1. Viết hoa vì phép đặt câu
2. Viết hoa danh từ riêng chỉ tên người
3. Viết hoa tên địa lý
4. Viết hoa tên cơ quan, tổ chức
5. Viết hoa trong các trường hợp đặc biệt khác.

Điều 4. Viết hoa vì phép đặt câu

Viết hoa chữ cái đầu của các âm tiết dùng biểu thị sự bắt đầu của một câu hoàn chỉnh để phân đoạn về mặt cú pháp:
1. Sau dấu chấm câu (.); sau dấu chấm hỏi (?); sau dấu chấm than (!); sau dấu chấm lửng (…); sau dấu hai chấm trong ngoặc kép (: “ ”);
2. Sau dấu chấm phẩy (;) xuống dòng trong trường hợp nêu các căn cứ để ra các văn bản như nghị định, nghị quyết, quyết định…

Điều 5. Viết hoa tên người

1. Tên người Việt Nam (bao gồm tên thật, tên tự, tên hiệu,... ): Viết hoa tất cả các chữ đầu của âm tiết và không dùng gạch nối.

Ví dụ:
- Nguyễn Ái Quốc, Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai...
- Giàng A Pao, Mùa A Trừ, Chau Kim Sêng, Kơ Pa Kơ Lơng, Nơ Trang Lơng…

2. Tên người nước ngoài

a) Trường hợp phiên âm qua âm Hán - Việt: Viết theo quy tắc viết tên người Việt Nam ở Khoản 1 Điều 5.
Ví dụ: Kim Nhật Thành, Mao Trạch Đông, Thành Cát Tư Hãn...

b) Trường hợp phiên âm không qua âm Hán Việt (phiên âm trực tiếp sát cách đọc của nguyên ngữ): Viết hoa chữ cái đầu đối với mỗi bộ phận tạo thành tên riêng và có gạch nối giữa các âm tiết, không có dấu cách.

Ví dụ:
- Vla-đi-mia I-lích Lê-nin, Phri-đrích Ăng-ghen, Phi-đen Cat-xtơ-rô, V.V.Pu-tin, Bin Clin-tơn, Giôn Hô-uốt…

c) Đối với tên riêng tiếng Hán nếu chưa xác định được cách đọc theo âm Hán Việt thì dựa vào dạng La-tinh của tiếng Hán để viết theo chính tả tiếng Việt.

Ví dụ: Wang Hong Min, Yang Dong Quan, Tsai Li Cheng ...

Điều 6. Viết hoa tên địa lý

1. Tên địa lý Việt Nam: Viết hoa các chữ đầu của các âm tiết tạo thành tên riêng và không dùng gạch nối.

Ví dụ:
- Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh…
- huyện Krông Pa, xã Ia Rtô, xã Ia Yeng, huyện Ma Đrắc, huyện Ea Súp, huyện Ea H’leo, huyện Cư M’gar…

Trường hợp tên địa lý được cấu tạo bằng cách kết hợp danh từ chung chỉ đối tượng địa hình (biển, cửa, bến, vũng, lạch, vàm, buôn, bản, v. v…) với danh từ riêng (thường chỉ có một âm tiết) thì viết hoa tất cả các chữ đầu tạo nên địa danh đó.

Ví dụ: Cửa Lò, Bến Thành, Vũng Tàu, Lạch Trường, Vàm Cỏ, Buôn Hồ, Bản Đôn, Sóc Trăng, v. v…

Trong trường hợp hai danh từ chung chỉ đối tượng địa hình đi liền nhau kết hợp với danh từ riêng thì chỉ viết hoa danh từ chung chỉ đối tượng địa hình trực tiếp đi liền kề với danh từ chung đó.

Ví dụ: biển Cửa Lò, sông Vàm Cỏ, sông Hinh…

Trường hợp khi các tên riêng này chỉ địa danh với tư cách là đơn vị hành chính thì chúng được viết hoa cả phần danh từ chung và danh từ riêng.
Ví dụ: thị xã Sông Công, huyện Sông Hinh, thị trấn Cầu Giát…

2. Tên địa danh nước ngoài

a) Đối với tên địa danh đã phiên chuyển sang âm Hán Việt thì viết theo quy tắc viết hoa tên địa lý Việt Nam.

Ví dụ: Bắc Kinh, Bình Nhưỡng, Pháp, An,h, Mỹ, Thuỵ Sĩ, Tây Ban Nha…

b) Đối với tên địa danh phiên âm không qua âm Hán Việt (phiên âm trực tiếp sát cách đọc của nguyên ngữ): Viết hoa theo quy định tại Khoản b, Mục 2, Điều 5.

Ví dụ: Mát-xcơ-va, Men-bơn, Sing-ga-po, Cô-pen-ha-ghen, Béc-lin…

c) Đối với các ngôn ngữ có chữ viết không dùng hệ thống chữ cái Latinh:

- Đối với các ngôn ngữ như Arập, Triều Tiên, Lào: Nếu chưa phiên âm được theo cách đọc trực tiếp thì phiên âm qua ngôn ngữ trung gian hoặc phiên âm qua dạng Latinh của ngôn ngữ đó: Viết hoa theo quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 5.

Ví dụ: Viêng- Chăn, Phnông-pênh, Căm-pu-chia, Xơ-un...

- Đối với tiếng Nga và hệ thống ngôn ngữ hệ Slavơ: phiên âm và chuyển tự trực tiếp từ ngôn ngữ chính, không nhược hoá lược bỏ trọng âm.

Ví dụ: Xanh Pê-téc-bua, Ki-ép, Xô-phia, Bê-la-rút..

d) Trường hợp dịch nghĩa: Viết hoa theo cách viết tên địa lý Việt Nam.
Ví dụ: Mũi Hảo Vọng, Bờ biển Ngà, Thái Bình Dương, Biển Đen...

Điều 7. Viết hoa từ chỉ phương hướng

Từ chỉ phương hướng được tạo thành do kết hợp với từ chỉ phương hướng hoặc một từ chung đơn tiết nào đó dùng để chỉ một vùng, một miền, một khu vực nhất định thì viết hoa chữ cái đầu tất cả các âm tiết tạo nên tên gọi.

Ví dụ: Tây Bắc Kỳ, Đông Nam Kỳ, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Bắc Hà, Nam Hà, Đàng Trong, Đàng Ngoài, Đông Nam Bộ, Trường Sơn Tây,
Bắc Bán Cầu, Nam Bán Cầu, Bắc Cực, Trung Phi, Cận Đông, khu Đông Bắc, vùng Tây Nam, quan hệ Đông - Tây, đối thoại Bắc - Nam, các nước phương Đông, văn học phương Tây, vv…

Điều 8. Viết hoa tên các cơ quan, tổ chức

1. Tên cơ quan, tổ chức của Việt Nam

Viết hoa chữ cái đầu của các âm tiết của các thành tố chỉ tên loại, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức.

Ví dụ:
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội,
- Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Đảng uỷ Quân sự Trung ương,Bộ Tổng tham mưu, Bộ Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La, Bộ Tư lệnh Quân khu 7…
- Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tổng cục Thuế, Tổng cục Du lịch, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước…
- Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam…
- Hội đồng nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La, Hội đồng nhân dân phường Ngọc Khánh…,Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, Ủy ban nhân dân quận Ba Đình, Ủy ban nhân dân huyện Vụ Bản, Ủy ban nhân dân phường Điện Biên…
- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Trường Tiểu học Thành Công…

2.Tên cơ quan, tổ chức nước ngoài

- Đối với tên cơ quan, tổ chức nước ngoài đã dịch nghĩa: Viết hoa theo quy định tại Khoản 1 Điều 8.

- Đối với tên cơ quan, tổ chức nước ngoài viết tắt: Viết như nguyên ngữ hoặc chuyển tự La-tinh nếu nguyên ngữ không thuộc hệ La-tinh.

Ví dụ: WTO, UNDP, UNESCO, SARBICA…

Điều 9. Tên các huân chương, huy chương, danh hiệu vinh dự,... được quy định viết hoa chữ cái đầu tiên của tên gọi

Ví dụ: huân chương Độc lập, huân chương Sao vàng, huân chương Cờ đỏ, huân chương Lênin, huân chương Hồ Chí Minh; huân chương Quân công, huân chương Chiến công, huân chương Kháng chiến, huy chương Chiến sĩ vẻ vang; Kỷ niệm chương; Tổ quốc ghi công; Bảng vàng danh dự; giải thưởng Nhà nước; danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân, Nhà giáo nhân dân, Thầy thuốc nhân dân, Anh hùng lao động, vv…

Điều 10. Tên chức vụ, học vị chung không viết hoa

Ví dụ: tổng thống, chủ tịch, tổng bí thư, đại sứ, thái thú, tổng đốc, tiến sĩ, cử nhân, viện sĩ,...

Viết hoa tên chức vụ, học vị chung trong trường hợp đi liền với tên người cụ thể :
Ví dụ: Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Cục trưởng Nguyễn Văn H, Giám đốc Trần Văn B…

Điều 11. Viết hoa tên gọi các tôn giáo, giáo phái viết bằng tiếng Việt hoặc Hán - Việt: viết hoa tất cả các chữ đầu của âm tiết,

ví dụ: Tin Lành, Cơ Đốc, Thiên Chúa, Hoà Hảo, Cao Đài, Bà La Môn, Tiểu Thừa, Đại Thừa, Mật Tông, Thiền Tông, v. v... (Lưu ý: Nho giáo, Thiên Chúa giáo, đạo Hồi, Hồi giáo); viết hoa tên các ngày lễ tôn giáo, ví dụ: Phục sinh, Chúa giáng sinh, Phật đản;

Điều 12. Một số trường hợp khác

1. Viết hoa tên các ngày lễ lớn trong nước và quốc tế, ví dụ: Quốc khánh, Quốc tế lao động;

2. Tên các tác phẩm, sách báo, văn kiện viết hoa như sau:

a) Nếu tên người, tên địa lý, tên triều đại,... dùng làm tên tác phẩm thì viết hoa tên người, tên địa lý, tên triều đại đó.

Ví dụ: Hồ Chí Minh toàn tập, Lĩnh Nam chích quái, Việt sử lược, Hậu Hán thư, Tam Quốc chí, Mục lục châu bản triều Nguyễn, vv…

b) Ngoài các trường hợp trên, tên các văn kiện của Đảng, Nhà nước, các tác phẩm tiêu biểu chỉ viết hoa âm tiết thứ nhất.

Ví dụ: Làm gì, báo Nhân dân, tạp chí Khảo cổ học, Dư địa chí, v. v...

3. Tên các năm âm lịch: viết hoa cả hai âm tiết.

Ví dụ: năm Kỷ Tỵ, cách mạng Tân Hợi, cuộc chính biến Mậu Tuất, tết Mậu Thân, v. v…

4. Tên các ngày tiết và ngày tết: viết hoa âm tiết thứ nhất.

Ví dụ: tiết Lập xuân, tiết Đại hàn, tết Đoan ngọ, tết Trung thu, tết Nguyên đán.

5. Tên gọi một số thời kỳ lịch sử, sự kiện lịch sử có ý nghĩa quan trọng: viết hoa âm tiết đầu.

Ví dụ: thời kỳ Phục hưng, Chiến tranh thế giới thứ I, phong trào Cần vương, Xô viết Nghệ Tĩnh, ngày Quốc tế Lao động, ngày Nhà giáo Việt Nam…

6. Viết hoa danh từ chung đã riêng hóa.

Ví dụ: Bác (chỉ Hồ Chủ tịch), Đảng (chỉ Đảng Cộng sản Việt Nam), Tổ quốc, Chính phủ;

Điều 16. Tên địa lý, cơ quan, tổ chức nước ngoài

1. Trường hợp dịch nghĩa: Viết theo quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức Việt Nam.

Ví dụ: mũi Hảo Vọng, Bờ biển Ngà, Thái Bình Dương, Liên hiệp quốc,…
______________________
Last edited by tieuboingoan on 2006/12/19, 08:53, edited 1 time in total.

hung98se
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 143
Joined: 2006/01/04, 04:00

viết hoa và viết dính liền (/gạch nối)

Post by hung98se » 2006/12/18, 06:12

viết hoa và viết dính liền (/gạch nối)


Đọc qua dự thảo (chả biết đã là sau cùng chưa) của Tieuboingoan (?), vì bài khá dài (do rất tỉ mỉ) nên tôi chỉ đọc lướt qua (skim), nhưng ấn tượng đầu tiên là không cảm thấy thỏai mái như đọc đề nghị quy định về viết hoa của những người đi trước (cũng từ lò Ngữ Văn Hà Nội mà ra).

Không nhớ kỹ, chỉ nhớ mang máng trước đây có vị đề nghị dùng:

- Hà nội (Hanoi), Đà nẵng (Danang), Cần thơ (Cantho)

- Thái bình Dương (Pacific Ocean)

- Tây Nam bộ (miền Tây của Nam bộ)

...

Riêng theo ý chủ quan của mình thì:

- Đồng ý với đề nghị "Bộ Tài nguyên và Môi trường"

- Nhưng cảm thấy không thỏai mái với "Bộ Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La". Hình như "Bộ Tư lệnh" & "Bộ Chỉ huy" đều có thể dịch sang tiếng Anh là "Headquarters", vì thế xin đề nghị "Bộ tư lệnh X", "Bộ chỉ huy Y"

*

Nếu ngay từ nhỏ tác giả ( = Tieuboingoan ?) được đào tạo theo kiểu viết có gạch nối (như tại miền Nam trước 1975), hay được đào tạo kiểu viết liền kiểu Pinyin tại Trung quốc (Zhong1guo2), thì có lẽ tác giả đã không đề nghị thay đổi những quy định đã có trước đây .


Ý mọn,

LH

hung98se
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 143
Joined: 2006/01/04, 04:00

Re: viết hoa và viết dính liền (/gạch nối)

Post by hung98se » 2006/12/18, 08:09

hung98se wrote:
- Nhưng cảm thấy không thỏai mái với "Bộ Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La". Hình như "Bộ Tư lệnh" & "Bộ Chỉ huy" đều có thể dịch sang tiếng Anh là "Headquarters", vì thế xin đề nghị "Bộ tư lệnh X", "Bộ chỉ huy Y"
Ghi chú:
Trong pinyin người Trung quốc viết liền là "zhi3hui1bu4" (chỉ huy bộ : 指挥部 = 指揮部)

hung98se
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 143
Joined: 2006/01/04, 04:00

Ch Xh Cn VN vs Ch Xhcn Vn vs Ch Xh Cn Vn

Post by hung98se » 2006/12/18, 10:22

Ch Xh Cn VN vs Ch Xhcn Vn vs Ch Xh Cn Vn
tieuboingoan wrote:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM


1) Tác giả (Tieuboingoan ?)

Nếu đóan không lầm thì tác giả (Tieuboingoan ?) sẽ viết là:

" Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam "

2) English:

Republic Socialist Vietnam ===> " Cộng hoà Xã hội chủ nghiã Việt nam "

3) Pinyin:

共和 : gong4he2

社会主义 (社會主義) : she4hui4 zhu3yi4

越南 : Yue4nan2

===> " Cộng hoà Xã hội Chủ nghiã Việt nam "

*

Viết theo lối nào ?

Nên chăng viết theo lối thứ 3: " Cộng hoà Xã hội Chủ nghiã Việt nam " ?

*

Chỉ là gợi ý,

LH

tieuboingoan
Thành viên
Thành viên
Posts: 19
Joined: 2006/05/11, 09:14
Contact:

Post by tieuboingoan » 2006/12/19, 09:09

Chào bạn, Tieuboingoan không nói gì đến chuyện viết "Cộng hòa xã hội chủ nghiã Việt Nam" thế nào đâu, chỉ muốn bàn về chuyện viết hoa trong tiếng Việt thôi, bởi lẽ việc trình bày "Cộng hòa xã hội chủ nghiã Việt Nam"
đã được quy định trong "Thông tư liên tịch số: 55 /2005/TTLT-BNV-VPCP ngày 06 tháng 5 năm 2005 của Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ hướng dẫn về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản" rồi mà.

Các ban tham khảo trong phụ lục 5 của Thông tư liên tịch hướng dẫn về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản nhé.

Có thể đọc tại trang http://www.archives.gov.vn/cac_van_ban_ ... 6458591635

và Phụ lục V - Mẫu trình bày văn bản và bản sao văn bản
đính kèm



Chúc vui vẻ, thành đạt.

TBN
Last edited by tieuboingoan on 2006/12/25, 20:18, edited 1 time in total.

hung98se
Cử nhân bán phần
Cử nhân bán phần
Posts: 143
Joined: 2006/01/04, 04:00

"nước Ch Xhcn VN" vs "nước Ch xhcn VN&q

Post by hung98se » 2006/12/19, 10:19

"nước Ch Xhcn VN" vs "nước Ch xhcn VN"
tieuboingoan wrote:
Chào bạn, Tieuboingoan không nói gì đến chuyện viết "Cộng hòa xã hội chủ nghiã Việt Nam" thế nào đâu, chỉ muốn bàn về chuyện viết hoa trong tiếng Việt thôi, bởi lẽ việc trình bày "Cộng hòa xã hội chủ nghiã Việt Nam"
đã được quy định trong "Thông tư liên tịch số: 55 /2005/TTLT-BNV-VPCP ngày 06 tháng 5 năm 2005 của Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ hướng dẫn về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản" rồi mà.
http://www.chinhphu.vn/portal/page?_pag ... ema=PORTAL

...

Theo điều 141 Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
Quốc kỳ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

...

Theo điều 142 Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
Quốc huy nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

...

Theo điều 142 Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
Quốc ca nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

...

:?: :!:

tieuboingoan
Thành viên
Thành viên
Posts: 19
Joined: 2006/05/11, 09:14
Contact:

Xin ý kiến về dự thảo về quy định viết hoa t

Post by tieuboingoan » 2007/02/08, 17:05

Đây là bản dự thảo về quy định viết hoa trong văn bản đang được gửi đi xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, các trường, học viện trong cả nước. Phần viết tên riêng nước ngoài đã được lựơc bỏ cho gọn văn bản, vấn đề tên riêng nước ngoài sẽ được ban hành trong 1 văn bản khác.

Các bạn đọc và góp ý kiến nha






BỘ NỘI VỤ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


Dự thảo Hà Nội, ngày tháng năm 2007

QUY ĐỊNH
Về việc viết hoa trong văn bản của các cơ quan, tổ chức
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-BNV ngày tháng năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ)

Chương I
QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

1. Đối tượng áp dụng: các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế nhà nước và đơn vị vũ trang nhân dân (sau đây gọi chung là cơ quan, tổ chức) và cá nhân có liên quan.

2. Phạm vi điều chỉnh: cách viết hoa trong văn bản của các cơ quan, tổ chức.

Điều 2. Nguyên tắc chung

Viết hoa trong văn bản phải bảo đảm:

- Theo cách viết thông dụng của quy tắc chính tả tiếng Việt phổ thông và phù hợp với xu hướng viết hoa phổ biến trong xã hội hiện nay trên cơ sở khoa học, hợp lý và nhất quán;

- Thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác soạn thảo văn bản.

Điều 3. Các trường hợp viết hoa trong văn bản

1. Viết hoa vì phép đặt câu
2. Viết hoa danh từ riêng chỉ tên người
3. Viết hoa tên địa lý
4. Viết hoa tên cơ quan, tổ chức
5. Các trường hợp đặc biệt khác.

Chương II
QUY ĐỊNH CỤ THỂ

Điều 4. Viết hoa vì phép đặt câu

Viết hoa chữ cái đầu của âm tiết đầu tiên dùng biểu thị sự bắt đầu của một câu hoàn chỉnh để phân đoạn về mặt cú pháp:

1. Sau dấu chấm câu (.); sau dấu chấm hỏi (?); sau dấu chấm than (!); sau dấu chấm lửng (…); sau dấu hai chấm trong ngoặc kép (: “ ”);

2. Sau dấu chấm phẩy (;) xuống dòng; sau dấu hai chấm (:) xuống dòng.

Điều 5. Viết hoa danh từ riêng chỉ tên người

1. Tên người Việt Nam: viết hoa chữ cái đầu tất cả các âm tiết của danh từ riêng chỉ tên người.

Ví dụ:
- Nguyễn Ái Quốc, Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai...
- Giàng A Pao, Mùa A Trừ, Chau Kim Sêng, Kơ Pa Kơ Lơng, Nơ Trang Lơng…
- Lý Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng, Hưng Đạo Vương, Tố Như…

2. Tên người nước ngoài

a) Trường hợp phiên âm qua âm Hán - Việt: viết theo quy tắc viết tên người Việt Nam.

Ví dụ: Kim Nhật Thành, Mao Trạch Đông, Thành Cát Tư Hãn...

b) Trường hợp phiên âm không qua âm Hán Việt (phiên âm trực tiếp sát cách đọc của nguyên ngữ): viết hoa chữ cái đầu của mỗi thành tố tạo thành tên riêng và có gạch nối giữa các âm tiết, không có dấu cách.

Ví dụ: Vla-đi-mia I-lích Lê-nin, Phri-đrích Ăng-ghen, Phi-đen Cat-xtơ-rô, V.V. Pu-tin, Bin Clin-tơn, Giôn Hô-uốt…

Điều 6. Viết hoa tên địa lý

1.Tên địa lý Việt Nam: viết hoa chữ cái đầu của tất cả các âm tiết tạo thành tên riêng và không dùng gạch nối.

a) Tên địa lý thông thường
Ví dụ: Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh…
Các từ chỉ đơn vị hành chính đi kèm theo tên riêng được viết thường. Ví dụ: thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Ninh, huyện Cần Giờ, phường Nguyễn Trãi…

b) Tên địa lý các vùng dân tộc
Ví dụ: huyện Krông Pa, xã Ia Rtô, xã Ia Yeng, huyện Ma Đrắc, huyện Ea Súp, huyện Ea H’leo, huyện Cư M’gar…

c) Tên địa lý được cấu tạo bằng cách kết hợp danh từ chung chỉ đối tượng địa hình (sông, núi, hồ, biển, cửa, bến, cầu, vũng, lạch, vàm, buôn, bản, v. v…) với danh từ riêng (thường chỉ có một âm tiết) hoặc trở thành một đơn vị hành chính.

Ví dụ: Cửa Lò, Bến Thành, Vũng Tàu, Lạch Trường, Vàm Cỏ, Cầu Giấy, thị xã Sông Công, huyện Sông Hinh, thị trấn Cầu Giát…

Ngoài các trường hợp tương tự như trên, các danh từ chung như sông, núi, bến, cầu, đảo, đèo…đi kèm địa danh đều viết thường.

Ví dụ: hồ Gươm, hồ Ba Bể, sông Hồng, núi Ba Vì, bến Nhà Rồng, cầu Long Biên, đảo Cồn Cỏ, đèo Hải Vân, châu Nam Cực, châu Âu…

d) Tên địa lý chỉ vùng miền, khu vực nhất định được cấu tạo bằng từ chỉ hướng kết hợp với từ chỉ hướng khác hoặc một danh từ chung.

Ví dụ: Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc Bộ, Nam Kỳ, Nam Trung Bộ...

2. Tên địa lý nước ngoài

a) Đối với tên địa lý đã được phiên chuyển sang âm Hán Việt thì viết theo quy tắc viết hoa tên địa lý Việt Nam.

Ví dụ: Bắc Kinh, Bình Nhưỡng, Pháp, Anh, Mỹ, Thuỵ Sĩ, Tây Ban Nha…

b) Đối với tên địa lý phiên âm không qua âm Hán Việt (phiên âm trực tiếp sát cách đọc của nguyên ngữ): viết hoa theo quy tắc viết hoa tên người nước ngoài quy định tại điểm b, khoản 2, điều 2.

Ví dụ: Mát-xcơ-va, Men-bơn, Sing-ga-po, Cô-pen-ha-ghen, Béc-lin…

Điều 7. Viết hoa tên cơ quan, tổ chức

1. Tên cơ quan, tổ chức của Việt Nam

Viết hoa chữ cái đầu các âm tiết của các thành tố tạo thành tên riêng và các từ chỉ chức năng, nhiệm vụ, tính chất của cơ quan, tổ chức.

Ví dụ:
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội,
- Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Bộ Tổng tham mưu, Bộ Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, Bộ Chỉ huy bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La, Bộ Tư lệnh Quân khu 7…
- Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Tổng cục Thuế, Tổng cục Du lịch, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước…
- Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam…
- Hội đồng Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng Nhân dân tỉnh Sơn La, Hội đồng Nhân dân phường Ngọc Khánh,…Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh, Ủy ban Nhân dân quận Ba Đình, Ủy ban Nhân dân huyện Vụ Bản...
- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, Trường Trung học Phổ thông Chu Văn An, Trường Tiểu học Thành Công…

2. Tên cơ quan, tổ chức nước ngoài

a) Đối với tên cơ quan, tổ chức nước ngoài đã dịch nghĩa: viết hoa theo quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức của Việt Nam.

Ví dụ: Liên hợp Quốc (UN), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)...

b) Đối với tên cơ quan, tổ chức nước ngoài được sử dụng trong văn bản ở dạng viết tắt: viết bằng chữ in hoa như nguyên ngữ hoặc chuyển tự La-tinh nếu nguyên ngữ không thuộc hệ La-tinh.

Ví dụ: WTO, UNDP, UNESCO, SARBICA, SEV…

Điều 8. Các trường hợp đặc biệt khác

1. Tên các huân chương, huy chương, các danh hiệu vinh dự: viết hoa chữ cái đầu các âm tiết của các thành tố tạo thành tên riêng và các từ chỉ thứ, hạng.

Ví dụ: huân chương Độc lập hạng Nhất, huân chương Sao vàng, huân chương Lê-nin, huân chương Hồ Chí Minh; huân chương Chiến công, huân chương Kháng chiến hạng Nhì, huy chương Chiến sĩ vẻ vang; bằng Tổ quốc ghi công; giải thưởng Nhà nước; danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động, Anh hùng lực lượng Vũ trang Nhân dân v.v…

2. Tên chức vụ, học vị

a) Viết hoa tên chức vụ, học vị đi liền với tên người cụ thể

Ví dụ: Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng thống V.V. Pu-tin, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng cục trưởng Nguyễn Văn H, Giám đốc Trần Văn B, Giáo sư Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Tiến sĩ khoa học Phạm Văn M…

b) Tên chức vụ, học vị chung không viết hoa

Ví dụ: tổng thống, chủ tịch, đại tướng, tiến sĩ, giáo sư...

3. Viết hoa danh từ chung đã riêng hóa.

Ví dụ: Bác, Người (chỉ Hồ Chủ tịch), Đảng (chỉ Đảng Cộng sản Việt Nam), Tổ quốc, Chính phủ...

4. Tên các ngày lễ, ngày kỷ niệm: viết hoa chữ cái đầu các âm tiết của các thành tố tạo thành tên gọi ngày lễ, ngày kỷ niệm.

Ví dụ: ngày Quốc khánh 2-9, ngày Quốc tế Lao động 1-5, ngày Phụ nữ Việt Nam 20 -10...

5. Tên các sự kiện lịch sử và các thời kỳ lịch sử: viết hoa chữ cái đầu của âm tiết thứ nhất tạo thành tên gọi, trong trường hợp có các con số chỉ mốc thời gian thì ghi bằng chữ và viết hoa chữ đó.

Ví dụ: cách mạng tháng Tám, phong trào Cần vương, phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, thời kỳ Phục hưng...

6. Tên các văn bản của Đảng, Nhà nước: viết hoa chữ cái đầu của các thành tố tạo nên tên văn bản.

Ví dụ: Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 10 của Đảng, Bộ luật Dân sự, Luật giao dịch Điện tử,

7. Tên các tác phẩm, sách báo: viết hoa chữ cái đầu âm tiết thứ nhất tạo thành tên tác phẩm, sách báo.

Ví dụ: tác phẩm Đường kách mệnh, từ điển Bách khoa toàn thư, báo Nhân dân, tạp chí Cộng sản...

8. Tên các năm âm lịch: viết hoa chữ cái đầu của tất cả các âm tiết tạo thành tên gọi.

Ví dụ: Kỷ Tỵ, Tân Hợi, Mậu Tuất, Mậu Thân…

9. Tên các ngày tiết và ngày tết: viết hoa chữ cái đầu của âm tiết thứ nhất tạo thành tên gọi.

Ví dụ: tiết Lập xuân, tiết Đại hàn, tết Đoan ngọ, tết Trung thu, tết Nguyên đán.

Viết hoa chữ Tết trong trường hợp dùng để thay cho một tết cụ thể.

10. Tên gọi các tôn giáo, giáo phái và ngày lễ tôn giáo: viết hoa tất cả các chữ cái của các âm tiết tạo thành tên gọi.

Ví dụ: đạo Tin Lành, đạo Cơ Đốc, Thiên Chúa giáo, đạo Hoà Hảo, đạo Cao Đài, đạo Hồi, lễ Phục sinh, lễ Phật đản...

Post Reply