2006/08/27, 17:06:16

Sự thể hiện bằng chữ quốc ngữ của các âm vị chiết đoạn tiếng Việt

1. Âm đầu

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/b-/Bbuôn bán
/m-/Mmay mắn
/f-/PHphong phú
/v-/Vvỗ về
/t-/Ttin tưởng
/t’-/THthảnh thơi
/d-/Đđúng đắn
/n-/Nnắn nót
/z-/D/GIgiây da
/ʐ-/Rrõ ràng
/s-/Xxinh xắn
/ş-/Ssẵn sàng
/c-/CHchích choè
/ʈ-/TRtrống trải
/ɲ-/NHnhắn nhủ
/l-/Llo lắng
/k-/K
(âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/
kim, kem, kê, kiếm
Q
(+ âm đệm /-w-/)
quê, quán, quyên
C
([các trường hợp còn lại])
con cà cuống
/χ-/KHkhúc khích
/ŋ-/NGH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/)nghĩ, nghe, nghê, nghiêng
NG
([các trường hợp còn lại])
ngỡ ngàng
/ɣ-/GH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-/)ghi, ghè, ghế
G
([các trường hợp còn lại])
gỡ gạc
/h-/Hhớt hải
/?-/[vắng mặt]ăn uống

2. Âm đệm

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-w-/U
(âm đầu /k-/+ hoặc +âm chính /-i-, -e-, -ɤ-, -ɤˇ-/)
huy, thuế, huơ, thuần, chuyện, quyên, quăn
O
(+ [các trường hợp còn lại])
hoá, hoè, choắt, loang
/zero/[vắng mặt]lá, nhiên, lương

3. Âm chính

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-i-/Y
(sau âm đệm /-w-/+; hoặc đa phần trong các trường hợp âm đầu, âm đệm và âm cuối đều là /zero/)
thuý, quý, y (tá)
I
([các trường hợp còn lại])
bi, hỉ, kí, lì, mì, tỉ, sĩ, vĩ, nghi, minh
/-e-/Êkhế, tên, lênh
/-ε-/Ebé, kẻng, lém
/-ɤ-/Ơmơ, lớn
/-ɤˇ-/Âtân, bâng, khuâng
/-a-/Anhà, át, ngang, tai, quai
/-ɯ-/Ưtư, cứng
/-ă-/A
(âm cuối là /-w, -j/)
rau, tay, quay
Ă
([các trường hợp còn lại])
cắn, đắng
/-u-/Uxu, cúng
/-o-/ÔÔ
(+ âm cuối /-ŋ/)
bôông
Ô
([các trường hợp còn lại])
cô, bông
/-ɔ-/OO
(+âm cuối /-ŋ, -k/)
coong, moóc
O
([các trường hợp còn lại])
lò, con
/-ɔˇ-/Ocong, móc
/-εˇ-/Anhanh, ách, ngách
/-ie-/
(âm đầu /?-/ (hoặc âm đệm /-w-/) và âm cuối không /zero/)
yêu, yểng, uyên, tuyển

(âm đệm /zero/, âm cuối không /zero/)
tiến, miếng
YA
(âm đệm /-w-/, âm cuối /zero/)
khuya, tuya
IA
(âm đệm /zero/, âm cuối /zero/)
mía, tia, ỉa
/-ɯɤ-/ƯƠ
(+ âm cuối không /zero/)
ưỡn, lượng
ƯA
(+ âm cuối /zero/)
ưa, cứa
/-uo-/
(+ âm cuối không /zero/)
uốn, muỗng
UA
(+ âm cuối /zero/)
úa, bùa

4. Âm cuối

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-m/Mám, lắm
/-n/Nin, nghẹn
/-ŋ/NH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
inh, kính, mênh, canh,
NG
([các trường hợp còn lại])
ông, xong, siêng, keng
/-p/Púp, lấp
/-t/Tát, cắt
/-k/CH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
ích, mếch, cạch
C
([các trường hợp còn lại])
ác, lắc, bọc
/-w/O
(sau /-a-, -ε-/)
áo, xạo, kéo
U
([các trường hợp còn lại])
au, mếu, nấu, rượu
/-j/Y
(sau /-ă-, -ɤˇ-/)
máy, cậy
I
([các trường hợp còn lại])
cài, ngoái, tươi
/zero/[vắng mặt]à, nghe, mã

Ghi chú: Bài viết này chưa hoàn thiện và sẽ được sửa chữa, bổ sung trong thời gian tới.

NGÀY NÀY NĂM XƯA

Vào ngày 29/6/1927, những quan sát thiên văn đầu tiên đã tiến hành trên máy bay hai động cơ của hãng hàng không Hoàng gia Anh (British Airway). Các nhà thiên văn học đã chụp ảnh nhật thực toàn phần phía trên màn sương mù Luân Đôn. [Chi tiết...]

GIỚI THIỆU SÁCH

ĐỐ VUI

Cũng thành cũng quách cũng đao binh
Đoàn quân vây bọc chung quanh mấy vòng
Đương khi tập trận hoả công
Gặp cơn giông tố thành trong tối mò

RSS

RSS Feed
0.0091001987457275
Powered by statxt

Copyleft: ngonngu.net © 2007