2006/08/27, 17:06:16

Sự thể hiện bằng chữ quốc ngữ của các âm vị chiết đoạn tiếng Việt

1. Âm đầu

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/b-/Bbuôn bán
/m-/Mmay mắn
/f-/PHphong phú
/v-/Vvỗ về
/t-/Ttin tưởng
/t’-/THthảnh thơi
/d-/Đđúng đắn
/n-/Nnắn nót
/z-/D/GIgiây da
/ʐ-/Rrõ ràng
/s-/Xxinh xắn
/ş-/Ssẵn sàng
/c-/CHchích choè
/ʈ-/TRtrống trải
/ɲ-/NHnhắn nhủ
/l-/Llo lắng
/k-/K
(âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/
kim, kem, kê, kiếm
Q
(+ âm đệm /-w-/)
quê, quán, quyên
C
([các trường hợp còn lại])
con cà cuống
/χ-/KHkhúc khích
/ŋ-/NGH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/)nghĩ, nghe, nghê, nghiêng
NG
([các trường hợp còn lại])
ngỡ ngàng
/ɣ-/GH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-/)ghi, ghè, ghế
G
([các trường hợp còn lại])
gỡ gạc
/h-/Hhớt hải
/?-/[vắng mặt]ăn uống

2. Âm đệm

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-w-/U
(âm đầu /k-/+ hoặc +âm chính /-i-, -e-, -ɤ-, -ɤˇ-/)
huy, thuế, huơ, thuần, chuyện, quyên, quăn
O
(+ [các trường hợp còn lại])
hoá, hoè, choắt, loang
/zero/[vắng mặt]lá, nhiên, lương

3. Âm chính

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-i-/Y
(sau âm đệm /-w-/+; hoặc đa phần trong các trường hợp âm đầu, âm đệm và âm cuối đều là /zero/)
thuý, quý, y (tá)
I
([các trường hợp còn lại])
bi, hỉ, kí, lì, mì, tỉ, sĩ, vĩ, nghi, minh
/-e-/Êkhế, tên, lênh
/-ε-/Ebé, kẻng, lém
/-ɤ-/Ơmơ, lớn
/-ɤˇ-/Âtân, bâng, khuâng
/-a-/Anhà, át, ngang, tai, quai
/-ɯ-/Ưtư, cứng
/-ă-/A
(âm cuối là /-w, -j/)
rau, tay, quay
Ă
([các trường hợp còn lại])
cắn, đắng
/-u-/Uxu, cúng
/-o-/ÔÔ
(+ âm cuối /-ŋ/)
bôông
Ô
([các trường hợp còn lại])
cô, bông
/-ɔˇ-/OO
(+âm cuối /-ŋ, -k/)
coong, moóc
O
([các trường hợp còn lại])
lò, con
/-ɔˇ-/Ocong, móc
/-εˇ-/Anhanh, ách, ngách
/-ie-/
(âm đầu /?-/ (hoặc âm đệm /-w-/) và âm cuối không /zero/)
yêu, yểng, uyên, tuyển

(âm đệm /zero/, âm cuối không /zero/)
tiến, miếng
YA
(âm đệm /-w-/, âm cuối /zero/)
khuya, tuya
IA
(âm đệm /zero/, âm cuối /zero/)
mía, tia, ỉa
/-ɯɤ-/ƯƠ
(+ âm cuối không /zero/)
ưỡn, lượng
ƯA
(+ âm cuối /zero/)
ưa, cứa
/-uo-/
(+ âm cuối không /zero/)
uốn, muỗng
UA
(+ âm cuối /zero/)
úa, bùa

4. Âm cuối

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-m/Mám, lắm
/-n/Nin, nghẹn
/-ŋ/NH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
inh, kính, mênh, canh,
NG
([các trường hợp còn lại])
ông, xong, siêng, keng
/-p/Púp, lấp
/-t/Tát, cắt
/-k/CH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
ích, mếch, cạch
C
([các trường hợp còn lại])
ác, lắc, bọc
/-w/O
(sau /-a-, -ε-/)
áo, xạo, kéo
U
([các trường hợp còn lại])
au, mếu, nấu, rượu
/-j/Y
(sau /-ă-, -ɤˇ-/)
máy, cậy
I
([các trường hợp còn lại])
cài, ngoái, tươi
/zero/[vắng mặt]à, nghe, mã

Ghi chú: Bài viết này chưa hoàn thiện và sẽ được sửa chữa, bổ sung trong thời gian tới.

NGÀY NÀY NĂM XƯA

Trước việc Đế quốc Mĩ đưa quân viễn chinh ồ ạt vào miền Nam Việt Nam, tiến hành cuộc "Chiến tranh cục bộ" chống lại nhân dân ta ngày 3/4/1965, Mặt trận giải phóng miền Nam Việt Nam ra tuyên bố, xác định quyết tâm chống Mĩ: "Quân và dân miền Nam quyết đánh thắng giặc Mĩ trong bất kì tình thế nào, quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mĩ bất kì chúng mở rộng chiến tranh ấy đến mức nào". Bản tuyên bố còn vạch ra 8 điều kiện dẫn chúng đến thất bại. [Chi tiết...]

GIỚI THIỆU SÁCH

ĐỐ VUI

Mình tròn trọn vẹn
Răng nhọn như chông
Ở nhà ngồi không
Ra đồng bắt cá

RSS

RSS Feed
0.027888059616089
Powered by statxt

Copyleft: ngonngu.net © 2007