2006/08/27, 17:06:16

Sự thể hiện bằng chữ quốc ngữ của các âm vị chiết đoạn tiếng Việt

1. Âm đầu

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/b-/Bbuôn bán
/m-/Mmay mắn
/f-/PHphong phú
/v-/Vvỗ về
/t-/Ttin tưởng
/t’-/THthảnh thơi
/d-/Đđúng đắn
/n-/Nnắn nót
/z-/D/GIgiây da
/ʐ-/Rrõ ràng
/s-/Xxinh xắn
/ş-/Ssẵn sàng
/c-/CHchích choè
/ʈ-/TRtrống trải
/ɲ-/NHnhắn nhủ
/l-/Llo lắng
/k-/K
(âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/
kim, kem, kê, kiếm
Q
(+ âm đệm /-w-/)
quê, quán, quyên
C
([các trường hợp còn lại])
con cà cuống
/χ-/KHkhúc khích
/ŋ-/NGH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/)nghĩ, nghe, nghê, nghiêng
NG
([các trường hợp còn lại])
ngỡ ngàng
/ɣ-/GH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-/)ghi, ghè, ghế
G
([các trường hợp còn lại])
gỡ gạc
/h-/Hhớt hải
/?-/[vắng mặt]ăn uống

2. Âm đệm

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-w-/U
(âm đầu /k-/+ hoặc +âm chính /-i-, -e-, -ɤ-, -ɤˇ-/)
huy, thuế, huơ, thuần, chuyện, quyên, quăn
O
(+ [các trường hợp còn lại])
hoá, hoè, choắt, loang
/zero/[vắng mặt]lá, nhiên, lương

3. Âm chính

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-i-/Y
(sau âm đệm /-w-/+; hoặc đa phần trong các trường hợp âm đầu, âm đệm và âm cuối đều là /zero/)
thuý, quý, y (tá)
I
([các trường hợp còn lại])
bi, hỉ, kí, lì, mì, tỉ, sĩ, vĩ, nghi, minh
/-e-/Êkhế, tên, lênh
/-ε-/Ebé, kẻng, lém
/-ɤ-/Ơmơ, lớn
/-ɤˇ-/Âtân, bâng, khuâng
/-a-/Anhà, át, ngang, tai, quai
/-ɯ-/Ưtư, cứng
/-ă-/A
(âm cuối là /-w, -j/)
rau, tay, quay
Ă
([các trường hợp còn lại])
cắn, đắng
/-u-/Uxu, cúng
/-o-/ÔÔ
(+ âm cuối /-ŋ/)
bôông
Ô
([các trường hợp còn lại])
cô, bông
/-ɔˇ-/OO
(+âm cuối /-ŋ, -k/)
coong, moóc
O
([các trường hợp còn lại])
lò, con
/-ɔˇ-/Ocong, móc
/-εˇ-/Anhanh, ách, ngách
/-ie-/
(âm đầu /?-/ (hoặc âm đệm /-w-/) và âm cuối không /zero/)
yêu, yểng, uyên, tuyển

(âm đệm /zero/, âm cuối không /zero/)
tiến, miếng
YA
(âm đệm /-w-/, âm cuối /zero/)
khuya, tuya
IA
(âm đệm /zero/, âm cuối /zero/)
mía, tia, ỉa
/-ɯɤ-/ƯƠ
(+ âm cuối không /zero/)
ưỡn, lượng
ƯA
(+ âm cuối /zero/)
ưa, cứa
/-uo-/
(+ âm cuối không /zero/)
uốn, muỗng
UA
(+ âm cuối /zero/)
úa, bùa

4. Âm cuối

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-m/Mám, lắm
/-n/Nin, nghẹn
/-ŋ/NH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
inh, kính, mênh, canh,
NG
([các trường hợp còn lại])
ông, xong, siêng, keng
/-p/Púp, lấp
/-t/Tát, cắt
/-k/CH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
ích, mếch, cạch
C
([các trường hợp còn lại])
ác, lắc, bọc
/-w/O
(sau /-a-, -ε-/)
áo, xạo, kéo
U
([các trường hợp còn lại])
au, mếu, nấu, rượu
/-j/Y
(sau /-ă-, -ɤˇ-/)
máy, cậy
I
([các trường hợp còn lại])
cài, ngoái, tươi
/zero/[vắng mặt]à, nghe, mã

Ghi chú: Bài viết này chưa hoàn thiện và sẽ được sửa chữa, bổ sung trong thời gian tới.

NGÀY NÀY NĂM XƯA

Ngày 19/12/1946, tại làng Vạn Phúc thuộc thị xã Hà Đông (Hà Tây), Hồ Chủ tịch đã viết Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp: [Chi tiết...]

GIỚI THIỆU SÁCH

ĐỐ VUI

Cây cao nghìn trượng, lưỡng cốt lưỡng bì
Gió thổi ù ì, đàn kêu ộng ạnh

RSS

RSS Feed
0.023221015930176
Powered by statxt

Copyleft: ngonngu.net © 2007