2006/08/27, 17:06:16

Sự thể hiện bằng chữ quốc ngữ của các âm vị chiết đoạn tiếng Việt

1. Âm đầu

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/b-/Bbuôn bán
/m-/Mmay mắn
/f-/PHphong phú
/v-/Vvỗ về
/t-/Ttin tưởng
/t’-/THthảnh thơi
/d-/Đđúng đắn
/n-/Nnắn nót
/z-/D/GIgiây da
/ʐ-/Rrõ ràng
/s-/Xxinh xắn
/ş-/Ssẵn sàng
/c-/CHchích choè
/ʈ-/TRtrống trải
/ɲ-/NHnhắn nhủ
/l-/Llo lắng
/k-/K
(âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/
kim, kem, kê, kiếm
Q
(+ âm đệm /-w-/)
quê, quán, quyên
C
([các trường hợp còn lại])
con cà cuống
/χ-/KHkhúc khích
/ŋ-/NGH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-, -ie-/)nghĩ, nghe, nghê, nghiêng
NG
([các trường hợp còn lại])
ngỡ ngàng
/ɣ-/GH (+ âm chính /-i-, -ε-, -e-/)ghi, ghè, ghế
G
([các trường hợp còn lại])
gỡ gạc
/h-/Hhớt hải
/?-/[vắng mặt]ăn uống

2. Âm đệm

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-w-/U
(âm đầu /k-/+ hoặc +âm chính /-i-, -e-, -ɤ-, -ɤˇ-/)
huy, thuế, huơ, thuần, chuyện, quyên, quăn
O
(+ [các trường hợp còn lại])
hoá, hoè, choắt, loang
/zero/[vắng mặt]lá, nhiên, lương

3. Âm chính

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-i-/Y
(sau âm đệm /-w-/+; hoặc đa phần trong các trường hợp âm đầu, âm đệm và âm cuối đều là /zero/)
thuý, quý, y (tá)
I
([các trường hợp còn lại])
bi, hỉ, kí, lì, mì, tỉ, sĩ, vĩ, nghi, minh
/-e-/Êkhế, tên, lênh
/-ε-/Ebé, kẻng, lém
/-ɤ-/Ơmơ, lớn
/-ɤˇ-/Âtân, bâng, khuâng
/-a-/Anhà, át, ngang, tai, quai
/-ɯ-/Ưtư, cứng
/-ă-/A
(âm cuối là /-w, -j/)
rau, tay, quay
Ă
([các trường hợp còn lại])
cắn, đắng
/-u-/Uxu, cúng
/-o-/ÔÔ
(+ âm cuối /-ŋ/)
bôông
Ô
([các trường hợp còn lại])
cô, bông
/-ɔˇ-/OO
(+âm cuối /-ŋ, -k/)
coong, moóc
O
([các trường hợp còn lại])
lò, con
/-ɔˇ-/Ocong, móc
/-εˇ-/Anhanh, ách, ngách
/-ie-/
(âm đầu /?-/ (hoặc âm đệm /-w-/) và âm cuối không /zero/)
yêu, yểng, uyên, tuyển

(âm đệm /zero/, âm cuối không /zero/)
tiến, miếng
YA
(âm đệm /-w-/, âm cuối /zero/)
khuya, tuya
IA
(âm đệm /zero/, âm cuối /zero/)
mía, tia, ỉa
/-ɯɤ-/ƯƠ
(+ âm cuối không /zero/)
ưỡn, lượng
ƯA
(+ âm cuối /zero/)
ưa, cứa
/-uo-/
(+ âm cuối không /zero/)
uốn, muỗng
UA
(+ âm cuối /zero/)
úa, bùa

4. Âm cuối

Âm vịChữ viết
(+ bối cảnh)
Ví dụ
/-m/Mám, lắm
/-n/Nin, nghẹn
/-ŋ/NH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
inh, kính, mênh, canh,
NG
([các trường hợp còn lại])
ông, xong, siêng, keng
/-p/Púp, lấp
/-t/Tát, cắt
/-k/CH
(sau âm chính /-i-, -e-, -εˇ-)
ích, mếch, cạch
C
([các trường hợp còn lại])
ác, lắc, bọc
/-w/O
(sau /-a-, -ε-/)
áo, xạo, kéo
U
([các trường hợp còn lại])
au, mếu, nấu, rượu
/-j/Y
(sau /-ă-, -ɤˇ-/)
máy, cậy
I
([các trường hợp còn lại])
cài, ngoái, tươi
/zero/[vắng mặt]à, nghe, mã

Ghi chú: Bài viết này chưa hoàn thiện và sẽ được sửa chữa, bổ sung trong thời gian tới.

NGÀY NÀY NĂM XƯA

Ngày 28/2/1962, địch mở chiến dịch lớn đánh vào vùng U Minh Hạ (Cà Mau) nhằm dồn 60 ngàn dân vào "Ấp chiến lược". Quân dân U Minh đã dùng đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để chống lại. Hàng ngày có từ 300 đến 500 người kéo trụ sở tề quận, đồn bốt, tố cáo tội ác của địch. Đi đôi với đấu tranh chính trị, ta đã tấn công diệt những nơi địch sơ hở như Đầm Dơi, Cái Nước, bức rút 4 căn cứ khác. Tính chung, suốt thời gian chiến dịch, địch bị đánh 725 trận, chết 572 tên, bị thương 558 tên. [Chi tiết...]

GIỚI THIỆU SÁCH

ĐỐ VUI

Cái gì mà thuộc của mình
Mình lại ít dùng, thiên hạ dùng luôn?

RSS

RSS Feed
0.0085039138793945
Powered by statxt

Copyleft: ngonngu.net © 2007