[Giới thiệu sách]

Nguồn gốc và quá trình hình thành cách đọc Hán Việt

* Tác giả: Nguyễn Tài Cẩn

* Thông tin xuất bản:

  • Lần in: Lần in thứ 2 (Có sửa chữa, bổ sung)[1]
  • Nxb: Đại học Quốc gia Hà Nội
  • Nơi in: Nhà in Đại học Quốc gia Hà Nội
  • Số xuất bản: 28/1398/CXB
  • In xong và nộp lưu chiểu quý I năm 2001
  • Số trang: 353

Trích “Vài lời của tác giả” trong lần in thứ nhất (1979)

1. Đây là một tập chuyên luận viết về vấn đề nguồn gốc và vấn đề quá trình hình thành cách đọc chữ Hán ở Việt Nam, cách đọc mà trước nay ta thường quen gọi là cách đọc Hán Việt.

Cơ sở của tập chuyên luận này là một số bài giảng chúng tôi đã đọc mấy năm gần đây cho sinh viên năm thứ III, thuộc ngành Hán Nôm, Khoa Ngữ văn (Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội).

(...)

6. Vấn đề nguồn gốc, vấn đề quá trình hình thành cách đọc Hán Việt là một vấn đề đã được nhiều đi trước bàn đến. Viết tập chuyên luận này, chúng tôi đã dựa rất nhiều vào thành tựu của các bậc thầy đi trước đó. Tuy nhiên, ở rất nhiều vấn đề, chúng tôi đều có cách kiến giải của mình. Nói về điều kiện tiếp xúc giữa tiếng Hán, tiếng Việt, chúng tôi không những chỉ nói đến sự tiếp xúc trong khoảng 8, 9 thế kỉ sau công nguyên, mà chúng tôi còn bàn đến khả năng tiếp xúc sau nước nhà đã giành được độc lập, tự chủ. Nói về xuất phát điểm của cách đọc Hán Việt, chúng tôi cũng không tự bằng lòng chỉ dựa vào sự hiểu biết chung chung về tiếng Hán trong toàn bộ thời kì gọi là trung cổ, mà chúng tôi cố gắng dựng lên một giai đoạn nhỏ riêng, giai đoạn bao gồm hai thế kỉ VIII–IX. Nói đến hệ thống ngữ âm thời Thiết vận, chúng tôi cũng đều có những tái lập dựa trên lỗi suy luận riêng của bản thân chúng tôi. Chúng tôi rất tự biết, vị tất những cách kiến giải của chúng tôi đã có đầy sức thuyết phục, có thể tranh thủ được sự đồng tình của tất cả mọi người. Mặt khác, trong quá trình trình bày cũng không thể nào không gặp phải những chỗ mà tự ngay bản thân chúng tôi, cũng thấy là đang còn có vấn đề cần phải đầu tư tiếp tục suy nghĩ nhiều hơn nữa. Vì vậy, rất mong các anh chị em sinh viên đã từng nghe giáo trình chuyên đề này, cũng như rất mong đông đảo các bạn đọc theo dõi tập chuyên luận này, chỉ cho tác giả những chỗ còn sai sót, và gợi cho tác giả những điều cần phải tiếp tục sửa chữa.

(...)

 

MỤC LỤC

Vài lời của tác giả

Quy ước trong việc trình bày

Chương thứ nhất
MỞ ĐẦU

I. Định nghĩa cách đọc Hán Việt

II. Tầm quan trọng của cách đọc Hán Việt

III. Phương hướng nghiên cứu cách đọc Hán Việt

Chương thứ hai
HOÀN CẢNH LỊCH SỬ ĐÃ ĐẶT NỀN MÓNG CHO CÁCH ĐỌC HÁN VIỆT

I. Các khả năng tiếp xúc với tiếng Hán

II. Tình hình tiếp xúc với tiếng Hán trong khoảng từ đầu Công nguyên đến cuối thế kỉ IX

A. Ba nhân tố đưa đến một đợt tiếp xúc lâu dài, liên tục, sâu rộng
B. Hai giai đoạn ảnh hưởng về mặt ngôn ngữ văn tự

Chương thứ ba
MỘT CHỨNG TÍCH VỀ KHẢ NĂNG VẤN CÓ TIẾP XÚC VỚI TIẾNG HÁN SAU KHI VIỆT NAM ĐÃ GIÀNH ĐƯỢC ĐỘC LẬP. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA NHỮNG ĐỢT TIẾP XÚC NÀY ĐỐI VỚI CÁCH ĐỌC HÁN VIỆT

I. Một cứ liệu đầu thế kỉ XV: Bản âm thích phát hiện được ở Linh Tiên Quán

II. Nội dung của bản âm thích

III. Đặc điểm của cách chú âm trong bản âm thích

IV. Vấn đề người biên soạn, hoàn cảnh người biên soạn

V. Ý nghĩa của bản âm thích đối với vấn đề quá trình hình thành cách đọc Hán Việt

Chương thứ tư
CỨ LIỆU VỀ XUẤT PHÁT ĐIỂM CỦA CÁCH ĐỌC HÁN VIỆT

I. Giới thiệu chung về các nguồn cứ liệu

II. Vận thư của hệ thống Thiết vận

III. Các vận đồ

Chương thứ năm
XUẤT PHÁT ĐIỂM CỦA CÁCH ĐỌC HÁN VIỆT: HỆ THỐNG NGỮ ÂM TIẾNG HÁN VÀO KHOẢNG HAI THẾ KỈ VIII–IX

I. Xuất phát điểm của hệ thống phụ âm đầu Hán Việt

A. Hệ thống thanh mẫu trong thiết vận
B. Những sự diễn biến ở hệ thống phụ âm đầu tiếng Hán từ thời Thiết vận đến thời Tam thập lục tự mẫu
C. Hệ thống phụ âm Hán dạy ở Giao Châu khoảng hai thế kỉ VIII–IX

II. Xuất phát điểm của hệ thống vần Hán Việt

A. Hệ thống vận bộ trong Thiết vận
B. Những sự diễn biến ở hệ thống vận tiếng Hán trong khoảng từ Thiết vận đến đời Tống
C. Hệ thống vần dạy ở Giao Châu khoảng hai thế kỉ VIII–IX

Chương thứ sáu
QUÁ TRÌNH DIỄN BIẾN TỪ HỆ THỐNG THANH MẪU TIẾNG HÁN THẾ KỈ VIII–IX ĐẾN HỆ THỐNG PHỤ ÂM ĐẦU HÁN VIỆT

I. Nhận xét mở đầu

II. Nguồn gốc và diễn biến của các phụ âm môi Hán Việt

A. Phụ âm B
B. Phụ âm PH
C. Phụ âm V
D. Phụ âm M

II. Nguồn gốc và diễn biến của các phụ âm đầu lưỡi Hán Việt

A. Phụ âm T
B. Phụ âm TH
C. Phụ âm TR
D. Phụ âm S
E. Phụ âm Đ
F. Phụ âm N
G. Phụ âm L
H. Phụ âm D

IV. Nguồn gốc và diễn biến của các phụ âm mặt lưỡi (lưỡi giữa) Hán Việt

A. Phụ âm CH
B. Phụ âm X
C. Phụ âm GI
D. Phụ âm NH

V. Nguồn gốc và diễn biến của các phụ âm thanh hầu Hán Việt

A. Phụ âm tắc thanh hầu
B. Phụ âm H

VII. Bảng đối chiếu "Tam thập lục tự mẫu" với phụ âm đầu Hán Việt

Chương thứ bảy
QUÁ TRÌNH DIỄN BIẾN TỪ HỆ THỐNG VẬN BỘ TIẾNG HÁN THẾ KỈ VIII–IX ĐẾN HỆ THỐNG VẦN HÁN VIỆT

I. Nhận xét mở đầu

II. Nguồn gốc và diễn biến của các vần mở Hán Việt

A. Vần I (UY)
B. Vần Ê (UÊ)
C. Vần Ư và vần Ơ
D. Vần A (OA)
E. Vần U, vần Ô và vần O

III. Nguồn gốc và diễn biến và các vần của Hán Việt kết thúc bằng -I

A. Vần AI (OAI), vần ƠI
B. Vần ÔI

IV. Nguồn gốc và diễn biến của các vần Hán Việt kết thúc bằng -U

A. Vần ÂU, vần ƯU
B. Vần AO, vần IÊU

V. Nguồn gốc và diễn biến của các vần Hán Việt kết thúc bằng -M/-P

Vần ÂM

VI. Nguồn gốc và diễn biến của các vần Hán Việt kết thúc bằng -N/-T

A. Vần ÔN
B. Vần ÂN (UÂN), vần ĂN
C. Vần AN (OAN), vần IÊN (UYÊN)

VII. Nguồn gốc và diễn biến của các vần Hán Việt kết thúc bằng -NG/-C

A. Vần ĂNG, vần ƯNG
B. Vần ANG, vần ƯƠNG, vần UÔNG
C. Vần ƯNG, vần ÔNG, vần ONG

VII. Nguồn gốc và diễn biến của các vần Hán Việt kết thúc bằng -NH/-CH

Vần ANH (OANH), vần INH (UYNH)

IX. Bảng đối chiếu 61 vận bộ với hệ thống vần Hán Việt

Chương thứ tám
QUÁ TRÌNH DIỄN BIÊN TỪ HỆ THỐNG THANH ĐIỆU TIẾNG HÁN THẾ KỈ VIII–IX ĐẾN HỆ THỐNG THANH ĐIỆU HÁN VIỆT

I. Hệ thống tứ thanh trong tiếng Hán trung cổ

II. Nguồn gốc của tám thanh trong cách đọc Hán Việt

A1. Nguồn gốc của thanh "ngang"
A2. Nguồn gốc của thanh "huyền"
B1. Nguồn gốc của thanh "SẮC NHẬP"
B2. Nguồn gốc của thanh "NẶNG NHẬP"
C1. Nguồn gốc của thanh "sắc khứ"
C2. Nguồn gốc của thanh "nặng khứ"
D1. Nguồn gốc của thanh "hỏi"
D2. Nguồn gốc của thanh "ngã"

III. Từ tứ thanh tiếng Hán đến tám thanh Hán Việt

Chương thứ chín
TỔNG KẾT

MỘT VÀI ĐIỂM BỔ SUNG LẦN TÁI BẢN

 

___________

[1] In lần đầu năm 1979

NGÀY NÀY NĂM XƯA

Tại kì họp thứ 10, Quốc hội khoá 1 ngày 27/5/1959 đã ra quyết định đưa nông thôn miền Bắc đi theo con đường hợp tác hoá nông nghiệp tiến lên chủ nghĩa xã hội. [Chi tiết...]

GIỚI THIỆU SÁCH

ĐỐ VUI

Một đàn cò trắng bay cao
Đêm thì lao xao, ngày thời trốn mất

RSS

RSS Feed
0.010487079620361
Powered by statxt

Copyleft: ngonngu.net © 2007