Chào bác TTB,
YHN có tham khảo bài hướng dẫn gõ chữ Việt mà bác đã dày công nghiên cứu bấy lâu và... YHN không tán thành một số điểm.
Dưới đây xin trình bày cụ thể hơn ý kiến sau khi đọc phần "
Thử tìm kiểu gõ dấu chữ Việt nhanh nhất".
Nhận xét đầu tiên của YHN là: bác TTB có lẽ xưa nay chỉ dùng mỗi bộ gõ WinVNKey thôi, chưa dùng qua UniKey hay Vietkey. Hoặc bác đã từng dùng qua từ lâu mà quên mất rồi.
Bởi vì có một số cách tiếp cận của bác hoàn toàn xa vời với thực tế khi dùng 2 bộ gõ kể trên, mà chỉ đúng với bộ gõ WinVNKey (YHN được biết là bác TTB góp phần xây dựng bộ gõ này).
Về kiểu gõ VIQR, có lẽ ngày nay chẳng còn ai dùng đến nếu muốn hiển thị chữ Việt bình thường. YHN chỉ còn dùng kiểu gõ ấy khi không có bộ gõ tiếng Việt thôi, thực tế thì nó cũng khá có ích, vì nó thể hiện các dấu tiếng Việt bằng cách sử dụng các kí tự đồng dạng.
Về VNI, YHN không muốn nói nhiều vì thấy nó có rất nhiều hạn chế so với TELEX. Còn về TELEX, chính bác TTB cũng đã kể qua một số ưu điểm rồi, và bác cũng đã thừa nhận là gõ bằng kiểu này nhanh hơn cả VIQR lẫn VNI, cho nên YHN sẽ tập trung vào TELEX, coi nó như "đối thủ" của kiểu "Tubinhtran" nhé!
1. Nói về các cách gõ "cổ điển"- Về phím
thoát (mà thông thường là "\"), ghi chú của bác không chính xác đối với UniKey và Vietkey.
- Khi dùng chế độ gõ TELEX với Vietkey hay UniKey, bác không thể nào gõ a\f để có af, vì tổ hợp đúng để được af phải là aff. Bác đúng khi dùng WinVNKey.
- Tương tự như thế, khi dùng chế độ VNI với 2 bộ gõ nói trên, để có được a1 thì phải gõ a11 chứ không phải là a\1. Bác lại chỉ đúng khi dùng WinVNKey.
- Bàn về cách gõ "ư" và "ơ", bác nói:
Khuyết điểm:
- Mẫu tự “ư”: phải gõ uw, 2 phím “u” và “w” ở xa nhau.
- Mẫu tự “ơ”: phải gõ ow, 2 phím “o” và “w” ở xa nhau.
Vì sao bác không trình bày rõ hơn xem việc "u" và "w", "o" và "w" ở xa nhau thì sao? Theo YHN thì cách sử dụng này không hề gây trở ngại gì cả. Theo suy luận thông thường của YHN thì bác TTB có... 2 bàn tay phải không ạ? Nếu bác cũng như YHN và bao người sử dụng khác, có cả 2 bàn tay để gõ bàn phím, thì việc gõ "ow" để có "ơ" cũng khá là tiền lợi đấy chứ, thậm chí là còn tiện hơn cả việc gõ "oo" để có "ô", vì có thể bấm 2 phím này ("o" và "w") gần như cùng lúc, nhanh hơn là phải bấm, thả và bấm lần nữa (trường hợp "oo" = "ô").
Thêm nữa, nếu bác TTB sử dụng bộ gõ WinVNKey thì hẳn là không thể tận dụng cách gõ tắt vô cùng tiện lợi (có cả ở UniKey và Vietkey) là gõ "w" để có "ư" luôn, không cần "uw". Còn nếu bác vẫn không thích thế, chẳng hạn vì lí do không thống nhất khi "w" thì thành "ư" mà "ow" mới thành "ơ" được, thì lại có thêm một khả năng kì diệu nữa cho bác là: 2 phím ở bên cạnh chữ "p" (mở và đóng ngoặc vuông) cho phép bác có cả 2 chữ này ngay lập tức. Ví dụ gõ
g][ng thì sẽ có ngay
gương. Wow!

- Tiếp theo, bác liệt kê thêm một yếu tố mà bác cho là "nhược điểm" của TELEX:
- Khó nhớ các dấu, không dùng quen khó có thể gõ được.
YHN cho là lí lẽ này chưa được xác đáng lắm. Cái gì mà không phải học? YHN nói thật với bác là bản thân đã tiếp cận với VNI còn sớm hơn TELEX (giữa năm 1995 biết VNI, đầu năm 1996 biết TELEX), do ngày ấy YHN đến thăm tòa soạn của 1 tờ báo (ở Hà Nội), ban đầu họ dùng font VNI cho đồng bộ với nhóm trong TP HCM, cùng lúc dùng bộ gõ VNI luôn, về sau họ chuyển sang dùng bộ gõ ABC, font ABC (.VnTime, .VnArial...), kiểu gõ TELEX, lúc đấy YHN cũng học gõ TELEX theo. Thế mà mãi tới tận bây giờ, YHN vẫn lóng ngóng với kiểu gõ VNI. Không phải là không thể học được, mà vì thấy nó bất tiện quá nên không quan tâm thôi. YHN tin là những ai đã tập gõ TELEX và đang dùng TELEX khi gõ văn bản thì không thấy khó nhớ tí nào. Và bác có chắc là học TELEX khó hơn học "Tubinhtran" không?
- Khuyết điểm cuối cùng của TELEX mà bác nói đến:
- Với những ai thường xuyên gõ xen kẻ trong văn bản các chữ nước ngoài như Anh, Pháp thì phải dùng nhiều lần phím thoát vì nếu không thì các từ nước ngoài sẽ hiện ra không đúng.
Riêng về việc này thì có lẽ không gì bằng VIQR và VNI. Một khi đã sử dụng hệ thống các kí tự chữ cái trên bàn phím thì kiểu gì cũng sẽ có lúc người sử dụng gặp vấn đề này. YHN thừa nhận khuyết điểm này ở TELEX. Nhưng vấn đề thật ra không lớn đến mức như bác nói. Bởi vì như YHN đã nói ở trên, bác quen sử dụng WinVNKey nên chỉ toàn dùng phím "\" để
thoát tạm thời khỏi chế độ gõ tiếng Việt cho chữ đang gõ. Thói quen ấy gây khó khăn cho bác vì phím "\" thì xa thật, và vô cùng bất tiện khi nó nằm ngay sát phím "Enter" (trên bàn phím của nhiều máy laptop thì phím "\" nằm trên phím "Enter", 100 lần gõ "\" thì có thể có 1 lần gõ nhầm "Enter"). Còn với UniKey và Vietkey thì sao? Khi muốn gõ từ "essayer", chỉ cần gõ "es
ssayer" (với chữ "s" thứ hai có tác dụng thoát tạm thời chế độ gõ tiếng Việt, tiếp theo thì gõ bình thường), chứ không phải gõ "e
\ssayer" như bác nghĩ (bác bị ảnh hưởng quá lớn bởi "nền tảng WinVNkey" rồi).
2. Nói về cách gõ "Tubinhtran"- Trong khi các kiểu gõ khác chỉ có tác dụng hỗ trợ người sử dụng gõ tiếng Việt khi trên máy đã cài bộ bõ, thì kiểu gõ Tubinhtran lại có xu hướng làm thay đổi thói quen gõ của người sử dụng. Điều này có thể dẫn đến việc gõ sai trong các trường hợp không gõ tiếng Việt. Ví dụ trường hợp gõ "z" để có "d", gõ "d" để có "đ". Tại sao muốn gõ chữ "dạ" thì lại phải gõ là "zạ", muốn gõ chữ "đẹp" là phải gõ là "dẹp"? Không ổn, bác ạ.
- Sao bác phải bày đặt "aq" = "â", như thế có nhanh hơn "aa" = "â" của TELEX không? Bác giải thích thế nào cho người sử dụng về trường hợp "ê" và "â", khi muốn gõ "ê" thì dùng tổ hợp "ee", còn muốn gõ "â" thì lại là tổ hợp "a6" hoặc "aq"?
- Dùng kí tự "\" làm phím thoát (thừa kế từ bộ gõ WinVNkey), cái này YHN vừa trình bày ý kiến ở trên rồi.
- Các qui tắc khác của kiểu gõ này rút ra từ TELEX và VNI, nên YHN không còn gì để nói thêm cả.
3. Kết luận- Có tư tưởng muốn cải tiến là rất tốt, nhưng theo ý kiến cá nhân của YHN, bác đang "cải lùi" và phức tạp hóa cách gõ tiếng Việt vốn rất đơn giản (bởi các phương pháp sẵn có).
- Dùng tên riêng để đặt cho sản phẩm của mình thì không có gì sai trái cả. Nhưng việc bác dùng tên riêng để đặt cho kiểu gõ - một "standard" mà bác đặt ra, thì không thuyết phục được YHN về việc bác muốn tạo ra một kiểu gõ hiệu quả, mà chỉ làm YHN nghĩ là bác tìm mọi cách để tô vẽ cho tên tuổi của mình thôi.
- Bác nên tìm hiểu thực tế (tức là dùng thử các bộ gõ nổi tiếng như Vietkey và UniKey) trước khi nhận xét về các kiểu gõ, không nên chỉ dùng mỗi WinVNkey rồi nhận xét các kiểu gõ dựa vào cách mà WinVNkey sử dụng.
- Bác nên thận trọng khi tuyên bố là kiểu gõ "Tubinhtran" sẽ giúp đạt tốc độ gõ nhanh hơn tất cả các kiểu gõ vốn có, cụ thể là TELEX.
(yeuhanoi)